İşsizlik kağıtta dipte hayatta zirvede: Yüzde 7,7 ile tarihi seviye
Aktif iş arayanların temel alındığı resmî datada işsiz sayısı ve manşet işsizlik oranı aralık prestijiyle tarihî taban noktaya indi. Umudunu yitirip iş aramayı bırakmışlar ile düzensiz ve yetersiz periyodik çalışanları da kapsayan geniş tarifli işsizlik oranı ise dorukta çıktı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Hane halkı İşgücü Araştırmasının sonuçlarına nazaran; ülke genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki bireylerde işsiz sayısı aralıkta evvelki aya nazaran 389 bin kişi azalarak 2 milyon 699 bin kişi, işsizlik oranı da 0,8 puan düşerek yüzde 7,8’e geriledi.
Dünya’dan Naki Bakır’ın haberine nazaran, mevsim etkilerinden arındırıldığında ise işsiz sayısı evvelki aya nazaran 286 bin kişi azalarak 2 milyon 736 bin kişi oldu, işsizlik oranı da 0,8 puan düşerek yüzde 7,7 düzeyine indi. Buna nazaran dar tanımda mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı Aralık 2025 prestijiyle TÜİK’in işgücü data setinin kapsadığı 2005 başından bu yana olan devrin en düşük seviyesine inmiş oldu. Aralık ayı itibarıyla kelam konusu işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,3, kadınlarda yüzde 10,5 olarak tahmin edildi.
Aralık ayında mevsim etkisinden arındırılmış işgücü, evvelki aya nazaran 328 bin kişi azalarak 35 milyon 421 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,5 puan azalarak yüzde 53,2 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,3, bayanlarda yüzde 35,5 oldu. 15-24 yaş kümesini kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı evvelki aya nazaran 1,1 puan azalarak yüzde 14,1 oldu; bu oran erkeklerde yüzde 12, bayanlarda ise yüzde 18,2 olarak iddia edildi. İstihdam edilenlerden referans devrinde işbaşında olanların, mevsim ve takvim tesirlerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma müddeti aralıkta evvelki aya nazaran 0,8 saat artarak 43,1 saat olarak gerçekleşti.
3,7 MİLYON KİŞİNİN TERTİPLİ İŞİ YOK
Mevsim tesirinden arındırılmış datalara nazaran anket haftasında istihdamda olmakla birlikte, çeşitli işlerde yetersiz mühletlerle çalışma imkanı bulabilmiş, nizamlı çalışma ve gelir imkânı arayan bireylerin sayısı, 3 milyon 675 bin kişi ile resmi işsiz sayısının çok üzerinde gerçekleşti. “Zamana bağlı eksik istihdam” tarifine dahil edilen bu bireyler toplam iş gücünün yüzde 10,4’ünü oluşturdu.
Hane halkı işgücü anketinin referans haftasında istihdamda olan, fakat temel işinde ve öteki işinde/işlerinde toplam olarak 40 saatten daha az müddet çalışmış olup, daha çok gelir maksadıyla daha fazla müddet çalışmak istediğini belirten ve mümkün olduğunda çalışmaya başlayabilecek bireyler “zamana bağlı eksik istihdam”; bu kapsamda yer almamak şartıyla referans haftasında istihdamda olan ve son 4 hafta içinde mevcut işini değiştirmek için ya da buna ek olarak bir iş aramış olan ve bu türlü bir iş bulursa 2 hafta içinde çalışmaya başlayabilecek olan şahıslar ise “yetersiz istihdam” kapsamında sayılıyor.
‘POTANSİYEL İŞ GÜCÜ’
Mevsimsel tesirlerden arındırılmış datalara nazaran aralık ayında “potansiyel iş gücü” olarak tanımlanan kişilerin sayısı da toplam 5 milyon 181 bin kişi oldu. Hane halkı işgücü araştırmasında, işgücü dışında sayılan, dolayısıyla işsiz sayılmayan “potansiyel işgücü”, referans haftasında ne istihdamda ne de işsiz olan çalışma çağındaki bireylerden; iş arayan fakat kısa mühlet içerisinde işbaşı yapabilecek durumda olmayanlarla, iş aramadığı halde çalışma isteği olan ve kısa süre içerisinde işbaşı yapabilecek durumda olan şahıslardan oluşuyor.
İşbaşı yapabilecek olup iş bulacağına inanmadığı için iş aramayanlar, işbaşı yapabilecek olup iş aramayanlar, çeşitli nedenlerle bir iş aramayan, fakat iki hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten şahıslar, son dört hafta içinde en az bir iş arama kanalını kullanmış, lakin iki hafta içinde işbaşı yapamayacak olan şahıslar bu kapsamda yer alıyor.
GERÇEK İŞSİZ SAYISI 11,6 MİLYON
Böylece resmî dar tarifte ölçülen işsiz sayısı ile vakte bağlı eksik istihdamdakiler ve potansiyel iş gücünün toplamından oluşan “atıl işgücü” aralık prestijiyle 11 milyon 592 bin kişi olarak gerçekleşti. Bu sayı, potansiyel işgücü de eklenmiş geniş tarifli işgücü sayısına oranlandığında geniş tarifli işsizlik oranı olarak yüzde 28,6’ı veriyor.
Aralık 2024’te yüzde 28,1 düzeyinde bulunan kelam konusu oran, geçen yıl ikinci çeyrekte yüzde 30’u aşmış, haziranda yüzde 32,8’e kadar çıkmıştı. Geniş tarifli işsizliğin oranı izleyen devirde mevsimsel tesirlerle hudutlu bir düşüş gösterse de aralık prestijiyle yüzde 29 civarı ile tekrar rekor bir seviyede oluştu.
Geniş tarifli işsizliği gösteren “atıl işgücü” oranı mevsim tesirinden arındırılmamış datalara nazaran ise aralık ayında yüzde 29,1 oldu.
DAR TANIM
İş gücü araştırmasının metodolojisine nazaran bir kişinin işsiz tarifine girebilmesi için şu faal iş arama kanallarını kullanmış olması gerekiyor:
-Doğrudan bir patrona başvurma
-Eşe, dosta ricada bulunma
-İŞ-KUR’a başvurma
-Özel istihdam ofislerine başvurma
-Gazete, mecmua, internet aracılığıyla iş arama
-Gazeteye iş ilanı verme yahut cevaplama
-Online CV paylaşma yahut güncelleme
-Sözlü ya da yazılı iş sınavına/ mülakata girme
-Kendi işini kurmak için hazırlıklar yapma.
İş gücünde güçlü görünüm sürüyor
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, NSosyal hesabından, 2025 yılı aralık ayı iş gücü istatistiklerine ait paylaşımda bulundu. “Kararlılıkla yürüttüğümüz dezenflasyon süreciyle eş vakitli olarak üretim, istihdam, yatırım ve ihracatı desteklemek gayesiyle attığımız yapısal adımlar sayesinde iş gücü piyasamızda güçlü görünüm sürmektedir” değerlendirmesini yapan Yılmaz, aralık ayında mevsim tesirinden arındırılmış bilgilere nazaran işsizliğin yüzde 7,7 oranıyla aylık iş gücü istatistik bilgilerinin açıklanmaya başladığı 2005’ten bu yana en düşük düzeyine indiğini ve tek haneli sayılardaki seyrini 32’nci aya taşıdığını bildirdi.
Yılmaz, gençlerde geçen yılın tıpkı ayına nazaran işsizliğin 1,9 puan, bayanlarda ise 1 puan güzelleşerek sırasıyla yüzde 14,1 ve yüzde 10,5 olduğunu belirterek, “Risk primindeki düşüş, kredi notu görünümündeki güzelleşme, KKM’den çıkışın tamamlanması ve tarihi düzeylerdeki rezervler ile ekonomimizin dayanıklılığı artmakta, şoklara karşı direnci yükselmektedir. Programımızda elde ettiğimiz kazanımlar sayesinde makroekonomik ve finansal istikrarımız güçlenirken, ekonomimize duyulan inanç de pekişmektedir” dedi.
32 AYDIR TEKLİ HANELERDE
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, NSosyal hesabındaki paylaşımda, “İşsizlik oranı, 2025 yılı aralık ayında bir evvelki aya nazaran 0,8 puan azalarak yüzde 7,7 düzeyinde gerçekleşti.
Böylelikle hem 25 yılın en düşük düzeyine geriledi hem de 32 aydır tekli hanelerde seyrini sürdürüyor. İşsiz sayısı ise 286 bin kişi azalarak 2 milyon 736 bin şahsa geriledi” tabirlerini kullandı. Bilhassa gençlerin ve bayanların iş gücüne ve üretime aktif iştirakini sağlamak için uğraş ettiklerini vurgulayan Işıkhan, “Uyguladığımız İş Müspet üzere programların da tesiriyle bayanlarda işsizlik oranı, bir evvelki aya nazaran 1,1 puan azalarak yüzde 10,5 ile 2013’ten bu yana en düşük düzeyine geriledi” dedi.
Bakan Işıkhan, 15-24 yaş kümesini kapsayan genç nüfusta da işsizlik oranının birebir devirde 1,1 puan azalarak yüzde 14,1’e gerilediğini belirterek, İstihdam sayısı, birebir periyotta 32 milyon 685 bin kişi olarak gerçekleşti. İstihdam oranı ise yüzde 49,1 düzeyini korudu. İş gücü, 35 milyon 421 bin kişi, iş gücüne katılma oranı ise yüzde 53,2 olarak gerçekleşti” diye konuştu.





