Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı ve mali transfer sistemini güçlendirmek hedefiyle yurt dışından temin edilen 1 yıla kadar vadeli Türk lirası borçlara uygulanan zarurî karşılık oranlarında artışa gitti.

Bu kapsamda, Türk lirası cinsi yurt dışı repo süreçlerinden sağlanan fonlar ile yurt dışından kullanılan krediler için zarurî karşılık oranları 2 puan artırıldı. Yeni oranlar; 1 aya kadar vadede yüzde 20, 3 aya kadar vadede yüzde 16, 1 yıla kadar vadede yüzde 14 olarak belirlendi.

Ayrıca, 1 yıla kadar vadeli yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu ile yurt dışı merkeze olan yükümlülükler için mecburî karşılık oranı da yüzde 14’e yükseltildi.

ZORUNLU KARŞILIK ORANI NEDİR

Zorunlu karşılık oranı, bankaların topladıkları mevduat ve gibisi yükümlülüklerin muhakkak bir yüzdesini Merkez Bankası’nda kullanılamayan rezerv olarak tutmak zorunda oldukları orandır. Bankalar bu fiyatı kredi veremez yahut öteki bir finansal süreçte kullanamaz.

Merkez bankaları zarurî karşılık oranını para arzını denetim etmek, kredi büyümesini düzenlemek, finansal istikrarı sağlamak ve nakdî transfer düzeneğini güçlendirmek hedefiyle kullanır. Oran artırıldığında bankaların serbestçe kullanabileceği kaynak azalır, kredi verme kapasitesi düşer ve piyasada sıkılaşma tesiri oluşur. Oran düşürüldüğünde ise bankaların fonlama imkânı artar, kredi hacmi genişler ve ekonomik faaliyet desteklenir.

Bu nedenle mecburî karşılık oranı, Merkez Bankası’nın faiz dışında kullandığı kıymetli para siyaseti araçlarından biri olarak kabul edilir.