Trump’ın tehdit ettiği Kolombiya lideri Petro’nun devrimci geçmişi: Çalınan Bolivar kılıcının hikayesi

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde düzenlediği basın toplantısında, Venezuela’nın başşehri Karakas’a düzenlenen saldırılar ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun alıkonmasına ait açıklamalarda bulundu.

Trump, Venezuela’ya düzenlenen akınların akabinde, “güvenli, uygun ve makul bir geçiş yapılana kadar” ülkeyi yönetmeye devam edeceklerini söylerken maksadında yer alan Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro’ya yönelik sözleri çok konuşuldu.

“G*TÜNE MUKAYYET OLSUN”

Daha evvelki kelamlarını tekrarlayan Trump, Kolombiya’nın ABD’ye kokain gönderdiği savını yineledi.

Trump, “(Petro’nun) Kokain ürettiği fabrikaları var, kokaini üretiyor ve ABD’ye gönderiyor. G*tüne mukayyet olması lazım. Ülke hasta bir adam tarafından yönetiliyor. Askeri operasyon kulağıma yeterli geliyor” formunda bir tehditte bulundu.

“ESKİDEN İSYANCI OLARAK SİLAHA SARILMIŞ OLAN HAREKETİM M-19”

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro ise Trump’ın kelamlarına karşı “Bana makosenlerimi giydirdiniz” tadında bir karşılık verdi. M-19’u hatırlatan Petro şöyle dedi:

“1989’da tekrar dokunmayacağıma yemin ettiğim silahları yine kuşanırım. Evvelden isyancı olarak silaha sarılmış olan hareketim M-19, halk tarafından seçilen kurucu üyeler listesinde birinci rölatif oylamayı kazandı. Öteki güçlerle birlikte, çoğulculuğa ve çeşitliliğe hürmet duyarak bir Pakt yaptık. Halkıma sonsuz bir inancım var ve bu yüzden halktan, devlet liderini kendisine karşı yapılacak her türlü gayrimeşru şiddet aksiyonuna karşı savunmasını istedim. Kolluk kuvvetlerine verilen buyruk; halka ateş açmamak, işgalciye ise ateş açmaktır. Laf olsun diye konuşmuyorum; halka ve Sayın Rubio’nun okumadığı Kolombiya tarihine güveniyorum. Bolivar’ın oğlu olduğunu ve üç renkli bayrağını bilen askere güveniyorum.”

Petro, “uyuşturucu” tezlerine ise “Askeri güçlerin başkomutanı olarak dünya tarihindeki en büyük kokain müsadere buyruğunu verdim, koka yaprağı ekiminin büyümesini durdurdum ve koka yetiştiren köylülerin istekli olarak ekin değişikliği yapması için büyük bir plan başlattım” kelamlarıyla cevap verdi.

Petro M-19 devrinden bir fotoğraf

NEDİR BU M-19

Devrimci örgüt M-19’un ortaya çıkışı, Kolombiya’nın siyasal tarihinde kırılma yaratan 19 Nisan 1970 başkanlık seçimlerine dayanıyor. Kelam konusu seçimlerde, eski Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Rojas Pinilla’nın liderliğini yaptığı sol popülist Ulusal Halk İttifakı’nın (ANAPO), iki ana klâsik partinin iktidarı paylaştığı Ulusal Cephe tarafından seçim hilesiyle saf dışı bırakıldığı ileri sürüldü. Bu tezler, M-19’un kuruluşuna münasebet olarak gösterildi. Örgüt, birinci basamakta kendisini ANAPO’nun silahlı kanadı olarak tanımlasa da ANAPO yöneticileri M-19 ile rastgele bir örgütsel bağları olduğunu reddetti.

BOLIVAR’IN KILICINI ÇALDILAR

1970’lerde kentlerde ortaya çıkan devrimci bir gerilla örgütü olarak sahneye çıkan M-19, 1980’lerin ortalarında en güçlü periyodunu yaşadı. Kolombiya’da, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri’nden (FARC) sonra ikinci en büyük silahlı örgüt pozisyonuna geldi. Örgütün bu devirdeki etkin militan sayısının bin 500 ila iki bin ortasında olduğu iddia ediliyor. M-19, kelam konusu yıllarda Latin Amerika ülkelerinin kurucu babası Simon Bolivar’a ilişkin kılıcın çalınması ve Adalet Sarayı baskını üzere ülke tarihinde derin iz bırakan aksiyonlarla gündeme geldi.

Maduro, Venezuela devletinde yer alan bir diğer Bolivar kılıcını sallarken

1980’LERİN SONUNDA SİLAHLARI BIRAKTI

Kolombiya’da günümüzde M-19 gerilla hareketinin silah bırakıp barışa geçişi tarihi bir dönüm noktası olarak bedellendiriliyor. 1980’lerin sonunda örgüt, hükümetle yürütülen görüşmeler sonucunda silah bırakmayı kabul etti ve parlamenter siyasete katılma kararı aldı. Bu süreç M-19’un “Demokratik İttifakı-M19” (AD-M19) ismiyle yasal bir partiye dönüşmesiyle sonuçlandı.

Silah bırakma kararının hemen ardından partisinin lideri Carlos Pizarro Leongomez başkanlık seçimlerine aday oldu ve toplumda değerli bir dayanak topladı; fakat kampanya sırasında suikastla öldürüldü. Örgüt bu kayba karşın siyasette varlığını sürdürdü ve 1990 seçimlerinde yüzde 13 üzere kayda kıymet bir oy oranı elde etti.

PETRO’NUN DEVRİ

M-19’un barış süreci, kimi tarihçilere nazaran eksiklikler taşısa da örgütün eski militanlarının siyaseten yükselmesinin çarpıcı bir örneği olarak görülüyor. Bu isimlerin en dikkat çekeni, eski M-19 üyesi Gustavo Petro, 2022’de Kolombiya devlet başkanı seçildi.

1985’te yasa dışı silah bulundurmaktan tutuklanarak 18 ay mahpus cezası alan Petro, cezaevinden çıktıktan sonra İktisat eğitimi aldı. Kolombiya’daki üniversitelerin yanı sıra Avrupa’da da akademik çalışmalar yürüttü. M-19’un silah bırakmasının akabinde kurulan M-19 Demokratik İttifakı içinde siyasete atıldı ve 1991’de birinci sefer Kolombiya Temsilciler Meclisi’ne girdi.

2000’li yıllarda sol ittifakların kuruluşunda yer alan Petro, 2006’da Kolombiya Meclisine seçildi ve dönemin Devlet Başkanı Alvaro Uribe’ye karşı sert muhalefetiyle öne çıktı. 2010 başkanlık seçimlerinde aday oldu fakat dördüncü sırada kaldı.

2011’de Bogota Belediye Başkanı seçilen Petro, görev mühleti boyunca siyasi krizlerle karşı karşıya kaldı; hakkında verilen misyondan alma ve siyaset yasağı kararı kitlesel protestolara yol açtı. Memleketler arası yargı sürecinin akabinde misyonuna iade edildi ve periyodunu tamamladı.

2018’deki başkanlık seçimlerinde ikinci tura kalan Petro seçimi kaybetti. 2022 seçimlerinde ise ikinci cinste Rodolfo Hernandez’i geçerek Kolombiya’nın ilk solcu devlet başkanı seçildi.

Trump’ın tehdit ettiği, 1989’da silahları gömen Petro’nun sinema üzere hayatı bir kere daha Amerikan emperyalizmiyle sınanıyor.

Çalınan kılıç ve Bolivar

BOLIVAR KILICININ AKIBETİ

Soygununun maksadı, M-19’un Kolombiya’daki isyanının başlangıcını sembolik olarak duyurmaktı. M-19’un 1990’da silah bırakıp barış sürecine girmesinin ardından, kılıç resmi olarak Kolombiya devletine iade edildi. İade, örgütün silahlı mücadeleyi sona erdirdiğinin ve siyasete geçişinin sembolik adımlarından biri olarak değerlendirildi. Bugün Bolívar’ın kılıcı devlet muhafazası altında, tarihi bir eser olarak koruma ediliyor ve kamusal sergileme kapsamında ziyaret edilebiliyor. Bolivar’ın bir diğer kılıcı ise geçtiğimiz haftalarda Trump tehditlerine karşı Maduro tarafından sallandı.