ABD ve Çin ortasındaki ticaret savaşının tesirleri her geçen gün Türkiye’de daha fazla hissediliyor…

ABD Başkanı Donald Trump Ağustos 2025’te ABD teknoloji firmalarını haksız yere amaç aldığını sav ettiği ülkeleri daha fazla gümrük vergisi ve ihracat kısıtlamalarıyla tehdit etti. Türkiye ve Macaristan bu şirketlere en yüksek vergi uygulayan ülkeler ortasında bulunuyordu. Trump’ın açıklamasının akabinde Türkiye, Dijital Hizmet Vergisi oranını düşürdü. Bu vergi, ABD merkezli şirketleri de kapsayan teknoloji devlerinden vergi toplamak için çıkarılmıştı. Resmi Gazetede yayımlanan kararla, yüzde 7,5 olan oranın, 2026’da yüzde 5’e, 1 Ocak 2027 yılında ise yüzde 2,5’e ineceği bildirildi.

İndirim sebebiyle iki yılda 42.3 milyar TL vergi kaybı yaşanacağı belirtilirken, Türkiye’de bugün dijital platformların reklam pazarındaki hissesi son 10 yılda yüzde 20’den yüzde 76’ya çıktı. Düşen dijital hizmet vergileri, bilgilerin yurt dışına kaçırılması ve telif haklarının ödenmemesi nedeniyle ‘Dijital Telif Yasası’ tartışılmaya başlandı. Hürriyet ve Sabah Gazetesi’nin de geniş yer ayırdığı tartışmada, bu gelirin tamamının Türkiye’de yatırıma, istihdama ya da vergiye dönüşmeden yurt dışına çıktığına dikkat çekildi.

Sektör temsilcileri ve uzmanlar, 2020’de yüzde 7,5 olan dijital hizmet vergisinin kademeli olarak yüzde 2,5’e düşürülecek olmasının yerli medyayı rekabet edemez hale getirdiğini kaydetti.

ÇİN’DEN DÜZENLEMELERE TEPKİ

Öte yandan Çin merkezli e-ticaret platformu TEMU, Türkiye, ABD ve Avrupa ülkelerinde kullanıcıların Çin’den direkt eser sipariş edebildiği “Yurt dışı Gönderim” özelliğini kaldırarak eser satışları durdurdu. TEMU’dan yapılan açıklamada Türkiye, Avrupa ülkeleri ve ABD’de “düzenleyici baskıların” akabinde TEMU’nun hem yurt içinde hem de yurt dışında karşı karşıya kaldığı “zorlukların” arttığı vurgulandı. TEMU’nun Türkiye ofisine yapılan operasyonun global bir regülasyon trendinin kesimi olarak görüldüğü kaydetti.

TEMU’nun akabinde Çin merkezli giysi, takı, aksesuar e-ticaret platformu Shein de lokal mevzuatta yapılan değişiklikler nedeniyle Türkiye’deki satışlarını süreksiz olarak durdurduğunu açıkladı.

TİCARET SAVAŞINDA TÜRKİYE

Türkiye’nin Çin ve ABD ortasındaki tansiyonda sergilediği tavır farklılığı dikkat çekerken, uzmanlar Türkiye’den giden devasa sayılara dikkat çekti. 2024 yılında bu dijital platformların elde ettiği reklam gelirinin 158 milyar Türk Lirası olduğu belirtilerek, reklam pastasının çoğunluğunun götürüldüğünün, istihdama katkı sağlanmadığının ve hasebiyle Türkiye iktisadına dönüşü olmadığının altı çizildi.