Milat Gazetesi müellifi Erdal Şimşek, Afganistan’daki son durumu ve Taliban içindeki derin çatlakları kaleme aldı. BMGK’nın Aralık 2025 raporuyla da desteklenen datalara nazaran, ülke “Kandahar Grubu”nun katı ideolojik baskısı ile İçişleri Bakanı Siraceddin Hakkani önderliğindeki pragmatist kanat ortasında bir güç savaşına sahne oluyor.

2021 Ağustos’unda başlayan ikinci Taliban periyodu, Afganistan için umudun değil, derinleşen bir krizin ismi oldu. Gazeteci Erdal Şimşek, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 8 Aralık 2025 tarihli 16. raporunu merkeze alarak Afganistan’ın içine düştüğü “Kandahar kıskacını” ve yaklaşan halk ihtilali ihtimalini tahlil etti.

Haberin odağındaki en büyük sorun, “Müminlerin Emiri” sıfatıyla Hibetullah Ahundzade’nin Kandahar’da kurduğu mutlak otorite. Şimşek’e nazaran Ahundzade, izole yaşadığı Kandahar’dan ülkeyi klasik istişare sistemlerini hiçe sayarak yönetti. Rejimin, yaklaşık bin yıl evvel yazılmış “Kunduri” isimli fıkıh kitabındaki kararları bugüne dayattığı belirtilirken, bu durum “Batı’nın ortaçağ karanlığını diriltme çabası” olarak nitelendirildi.

BAKAN HAKKANİ İTİRAZ EDİYOR

Kandahar’ın ideolojik baskısına karşı en sert itiraz ise İçişleri Bakanı Siraceddin Hakkani’den geliyor. Taliban içinde geniş hürmet gören Hakkani, bayanların eğitim hakkı ve internet kesintileri üzere mevzularda Ahundzade’ye açıkça muhalefet ediyor. Hakkani’nin İslam’ı bir baskı aracı değil, adalet ve rahmet kaynağı olarak gören pragmatik çizgisi, Kabil merkezli öbür yöneticiler için de bir umut ışığı olarak görülüyor.

Analizde, eğitim sisteminin büsbütün ideolojik bir araca dönüştürüldüğü vurgulandı.

Müfredatın Tasfiyesi: Demokrasi, insan hakları ve yurttaşlık üzere bahislerin yanı sıra 18 akademik disiplin yasaklandı.

Kız Çocuklarının Çığlığı: Milyonlarca kız çocuğu ortaöğretim ve üniversiteden yoksun bırakılarak karanlığa mahkûm edildi.

Ekonomik Sefalet: İşsizlik oranının %75’e ulaştığı, nüfusun %70’inin yardıma muhtaç olduğu ve GSYİH’nın süratle düştüğü bir tablo hakim.

GÜVENLİK KAOSU

BM raporuna atıfla sunulan datalarda, ülkede IŞİD-Horasan (ISKP) dahil 20’den fazla terör örgütünün etkin olduğu belirtiliyor. Kandahar Grubu’nun bu örgütlerle olan yakın ilgisi ve terörle çabadaki kararsızlığı, milletlerarası tecriti daha da derinleştiriyor.

“HALKIN İHTİLALİ YAKIN”

Erdal Şimşek, Kandahar Grubu’nun dayattığı bu baskı rejiminin başarısızlığa mahkûm olduğunu tabir ediyor. Ocak 2025’te sızan ses kayıtlarında Ahundzade’nin şahsen iç bölünmelerin rejimi bitirebileceğini itiraf ettiği hatırlatılırken, müellif şu öngörüde bulunuyor:

“Eğer bu deneme çökerse, Afgan halkı sokağa dökülecek. Yılların biriken acısı, eğitimden yoksun kız çocuklarının çığlığı ve ekonomik sefalet patlayacak. Yeni, kapsayıcı ve adil bir halk iktidarı kurulacaktır.”

YENİŞAFAK ARGÜMANLARI YALANLADI

Yenişafak müellifi Yasin Aktay ise Afganistan yazılarına devam ediyor. Medyada çıkan Afganistan haberlerinin birçoklarının palavra olduğunu kaydeden Aktay daha evvel bölgeye yaptığı ziyaretlerde kız çocuklarının eğitiminin yasaklanmadığını, yalnızca düzenlendiğini yerinde müşahede ettiğini belirtti.

Aktay, medyada yer alan “Taliban’ın köleliği geri getirdiği, ülkeyi sınıflara böldüğü ve çocuk istismarını cezasız bıraktığı” tarafındaki tezlerin hayal eseri ve fantastik bir motivasyonun eseri olduğunu söz etti.

SOROS FONU İŞİN İÇİNDE

Söz konusu sansasyonel haberlerin kaynağının, Soros tarafından fonlanan “Rawadari” isimli muhalif bir kuruluşun yayımladığı bir yönerge açıklaması olduğunu kaydeden Aktay, ne Taliban’ın metninde ne de muhalif kuruluşun tenkidinde kız çocuklarının eğitimine dair bir kısıtlama unsuru bulunmadığını; bu cins bilgilerin Türkiye’deki haberlere “parça etkisini artırmak” gayesiyle sonradan eklendiğini savundu.