Ademi merkeziyetçilik, federasyon ve özerklik kavramları Suriye’de yaşanan gelişmelerle Türkiye’nin gündemine de dayatılırken,

Ademi merkeziyetçilik, federasyon ve özerklik kavramları Suriye’de yaşanan gelişmelerle Türkiye’nin gündemine zorla sokuldu.

Suriye’de terör örgütü PKK’nın uzantısı SDG’nin “Rojava devrimi” ismini verdiği kelamda özerk bölge son yaşananlarla birlikte çökerken akıllara ise eski Başbakan Binali Yıldırım’ın sözleri geldi.

“ADEMİ MERKEZİYET OLARAK DA TANIMLANAN BU YAPI…”

TBMM’de kurulan Ulusal Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komitesinde ağustos ayında görüşlerini lisana getiren Yıldırım, ademi merkeziyetçi niyetlerini burada da yineledi.

Binali Yıldırım, o devir yaptığı açıklamada, “Ademi merkeziyet olarak da tanımlanan bu yapı yalnızca idari bir yapılanmadır. Siyasi ve federal kanılara büsbütün kapalıdır. Kaynakları ve yetkileri arttırılmış belediyeler, milletin muhtaçlıklarını daha süratli ve kolay bir formda karşılar, ayrışmayı değil, bütünleşmeyi daha da arttırır. Bu adımlar ayrıştırıcı değil tersine tarihin bize yüklediği sorumluluğa uygun bütünleştirici adımlardır” sözlerini kullandı.

“GÖZDEN GEÇİRİLEBİLİR BİR ETNİK KİMLİĞİ TANIMLAMAK ÖNE ÇIKARMAK DEĞİL”

Binali Yıldırım, şubat ayında da anayasadan Türklüğün çıkarılması” gerektiğini savundu, Türkiye’ye özerklik demek olan “ademi merkeziyetçilik” görüşünü bir kez daha vurguladı.

Yıldırım, yeni anayasada vatandaşlık tarifinin değiştirilmesi gerektiğini şu sözlerle savundu:

“Bu milletin ögeleri var. Bin yıldır biz topraklardayız. Kürtler var, Türkler var, efendim öbür Süryanisi var, Abazası var, Çerkezi var. Var oğlu var. Vatandaş tarifinde yeni anayasada elbette ki gözden geçirilebilir bir etnik kimliği tanımlamak öne çıkarmak değil de vatandaşlığı etnik kimliğinin kim olduğuna bakmaksızın vatandaşlığı önceleyen bir güncelleme yapılabilir. Bu kimi etnik kümelerin kendilerini ihmal edilmiş kanısından kurtarabilir.”

ÜNİTER YAPIYA KARŞI YERELE YETKİ DEVRİ

Yıldırım, tartışma yaratacak öteki tabirler de kullandı, ademi merkeziyetçiliği öbür ismiyle özerkliği şu sözlerle sahiplendi: “Tabii yeni yapılacak anayasada tahminen de yapılması gereken değerli hususlardan bir tanesi de şu olmalıdır. Lokal idarelere ademi merkeziyetçilik yani Her şeyi Ankara’dan denetim etmek yerine bütün ayrıntıları denetim etmek yerine yetki döneminin yapılması.”

ADEMİ MERKEZİYETÇİLİK NEDİR

İsmini Sultan İkinci Abdülhamid’in yeğeni Prens Sabahattin’in verdiği ademi merkeziyetçilik, devlet merkezinin gücünü azaltarak lokal idarelerin yetkilerinin artırılmasını savunan bir siyasi görüş. Bilhassa planlama ve karar alma ile ilgili faaliyetlerin bir merkezden dağıtıldığı yahut devredildiği süreç. Türkiye’de bu modelin baş savunucusu PKK ve DEM Parti.