Parasal sıkılaşma prog­ramının denetimli gev­şeme adımları ile de­vam ettirildiği 2025 yılında, banka ve kredi kartları ile ya­pılan alışverişlerin tutarında­ki artış, neredeyse yıllık enf­lasyonu ikiye katladı. Merkez Bankası verileri­ne nazaran geçen yılın tümünde banka ve kredi kartları ile ya­pılan süreç sayısı evvelki yıla nazaran yüzde 11,5 artışla 19 mil­yar 297 milyon 82 bin 980’e, ödenen toplam fiyat ise yüz­de 56,3 artışla 23 trilyon 232,8 milyar liraya ulaştı.

Dünya’dan Naki Bakır’ın haberine nazaran, son yıllar­da süratli bir artış gösteren kart­la yapılan alışverişlerde, har­cama fiyatındaki artışın süreç sayısındakine nazaran çok daha yüksek olması dikkati çekti. Bu gelişmeye bağlı olarak; ön­ceki yıl 859 TL olan süreç ba­şına ortalama harcama fiyatı, 2025’te yüzde 40,2 büyüyerek 1.204 liraya çıktı.

EN FAZLA HARCAMA MARKET VE AVM’DE

Geçen yıl da kartlı sürece en çok market ve AVM alışveriş­lerinde başvuruldu. 2025’te­ki kart kullanımlarının 7 mil­yar 16,3 milyon kere ile sayıca üçte birden fazlası bu sektör­de gerçekleşti. Buralarda ya­pılan alışverişlerin mali tu­tarı ise 4 trilyon 456,2 milyar lira ile kartla yapılan toplam harcamaların yaklaşık beş­te birini oluşturdu. Market ve AVM’lerde yapılan kartlı iş­lemlerin sayısı evvelki yıla gö­re yüzde 14,8 artarken, harca­ma fiyatındaki artış ise yüzde 69,4 oldu. Kelam konusu alışve­rişlerde 2024 yılında 430,5 TL olan süreç başına ortalama tu­tar, yüzde 47,5 artışla geçen yıl 635,1 liraya çıktı.

Kartla yapılan süreç sayı­sında market ve AVM’yi 2 mil­yar 928,6 milyon kere ile yemek bölümü, 2 milyar 420 milyon süreçle çeşitli besinler, 1 mil­yar 186 milyon süreçle akar­yakıt istasyonları, 914 milyon­la hizmet kesiminden yapılan alımlar, 824,7 milyonla giysi ve aksesuar alımları, yaklaşık 732,9 milyon süreçle seyahat acentesi ve nakliyecilik sektö­rü, 611,7 milyonla sıhhat sek­törü, 300,9 milyon süreçle ka­mu/vergi ödemeleri ve 280,7 milyon süreçle elektrik, elekt­ronik eşya ve bilgisayar harca­maları izledi.

İşlem fiyatında ise 1 trilyon 634,7 milyar liralık harcama ile çeşitli besinler ikinci sırada yer alırken, daha sonra 1 tril­yon 522,8 milyar TL ile ka­mu/vergi ödemeleri, 1 trilyon 500,2 milyar lira ile giysi ve aksesuar, 1 trilyon 366 milyar lira ile kamu vergi ödemeleri, 1 trilyon 408,4 milyarla hizmet dalı, 1 trilyon 401,1 mil­yarla akaryakıt, 1 trilyon 389,6 milyarla yemek bölümü, 1 tril­yon 31,7 milyarla elektrikli, elektronik eşya ve bilgisayar ve 954,7 milyar lira ile araç ki­ralama, satış, servis yedek par­ça ödemeleri geldi.

HARCAMA MEBLAĞI EN YÜKSEK DAL KUYUMCULUK

Kartlı süreç başına ortala­ma harcama fiyatı en yüksek bölüm ise kuyumculuk oldu. Bu dalda kartlı süreç sayı­sının evvelki yıla nazaran yüzde 10,9 artışla 25,9 milyon adet olduğu 2025 yılında, özellik­le altında son periyotlardaki süratli fiyat artışının da etkisiy­le ödeme meblağı ise yüzde 102,7 artışla 513,9 milyar liraya ulaştı. Böylelikle kuyumcularda yapılan alımların süreç başına ortalama meblağı yüzde 82,7 ar­tışla 19 bin 840 TL’ye yükseldi.

Ortalama fiyatta bu sektö­rü 9 bin 709,4 TL ile müteahhit işleri, 7 bin 175,4 TL ile hava­yolları, 6 bin 279 TL ile sigorta süreçleri, 5 bin 663,1 TL ile ya­pı gereçleri, hırdavat, nal­buriye alımları izledi.

Vergi ödemeleri ise yüzde 101,1 oranı ile süreç başına or­talama ödemenin evvelki yıla nazaran en süratli arttığı alan oldu.

Kartlı tüketimde on yılda yüzde 250’nin üzerinde gerçek artış yaşandı
Hanelerin banka ve kredi kartları ile yaptıkları alışverişlerin fiyatı son on yılda rekor bir süratle büyüdü.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) hane halkı kartlı ödeme endeks serisinde 2015 yılı ortalaması 100 kabul edilirse 2025 yılı bedeli 4.565,3’e ulaştı. Buna nazaran kartlı harcamaların meblağı “nominal” olarak yüzde 4.465,3 (44,7 kat) arttı. Bu artış, kart kullanımının yaygınlaşması sonucu harcama meblağının büyümesi ve fiyat artışlarının bileşik tesirinden kaynaklandı.

REEL OLARAK YÜZDE 250 İLE REKOR ARTIŞ

Tüketici fiyatları (TÜFE) bazında 2015-2025 devrinde gerçekleşen yüzde 1.203,7’lik kümülatif enflasyonla deflate edildiğinde, bu periyotta hane halkı kart harcamalarının hacminin “reel” olarak da yüzde 250,3’le rekor bir oranda arttığı belirlendi. Buna nazaran kelam konusu harcamaların gerçek boyutunu gösteren enflasyondan arındırılmış hacmi, on yılda 3,5 katına çıktı.

BKM Kartlı Ödeme Endeksi, kartlı tüketimin gerçek hacmini ölçüyor; lakin buradaki artış toplumun refahının yükselmesinden çok sıkışma derecesini gösteriyor. Gerçek fiyatlar tıpkı oranda artmaz ya da düşerken tüketim endeksinin yükselmesi zenginleşmeden çok, borçla ayakta kalma göstergesi olarak okunuyor. Kartla harcama fiyatındaki artışın süreç sayısındakine nazaran kat kat yüksek olması da şahısların daha değerliye ve münasebetiyle daha çok borçlandığı enflasyonist sürece işaret ediyor.

Son yıllarda kart kullanımındaki artışta, global bir trend halinde giderek yaygınlaşan dijitalleşmenin de hissesi bulunuyor. Tüm dünyada olduğu üzere Türkiye’de de nakit kullanım oranı düşüyor, kartlı ödeme, temassız ve taşınabilir ödeme süratle yayılıyor. Bunda temassız ödeme kolaylığı, kayıt dışılıkla çaba, pandemi sonrası hijyen refleksi üzere faktörlerin de tesiri bulunuyor.