İran-ABD gerilimine Erdoğan yorumu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan ve Mısır ziyaretlerini tamamlayarak dün Türkiye’ye döndü. Erdoğan uçakta ziyaretine ait değerlendirmelerde bulundu ve gazetecilerin sorularını yanıtladı. Suudi Arabistan’ın Türkiye’nin ulusal muharip uçağı KAAN’a ilgisi olduğu tezleri hatırlatılarak, “Böyle bir niyet var mı? Bu çerçevede ulusal savaş uçağımız KAAN ile ilgili olarak Suudi Arabistan’la bir iş birliği projesi kelam konusu olabilir mi” soruları sorulan Erdoğan, şu karşılığı verdi:
“Ülkemizin savunma sanayii alanında aldığı ara bütün dünya üzere Suudi Arabistan tarafından da ilgiyle takip ediliyor. Biz, savunma sanayiinde, öncelikle kendi gereksinimlerimizi karşılamaya odaklanmış bulunuyoruz. Bunun yanında dost ve kardeşlerimizin gereksinimlerinin temini için de çaba gösteriyoruz. Suudi Arabistan ile savunma sanayii konusunda kıymetli iş birliklerine imza atıyoruz ve bunu geliştirmekte de kararlıyız. KAAN yalnızca bir savaş uçağı değil, KAAN Türkiye’nin mühendislik kabiliyetinin, bağımsız savunma iradesinin sembolüdür. KAAN ile ilgili övgü dolu birçok geri dönüş aldık. Dünyada bu alanda daha fazla kelam sahibi epeyce, bu tıp iş birliklerimiz de muhakkak artacaktır. Kaldı ki Suudi Arabistan ile bu bahiste ortak yatırım kelam konusu. Her an bu ortak yatırımı da gerçekleştirebiliriz.”
SUUDİ ARABİSTAN ŞİRKETLERİ
Erdoğan, Suudi Arabistan ile güç alanında imzalanan mutabakata ait soru üzerine ziyaret esnasında Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Suudi Arabistan Güç Bakanlığı ortasında yenilenebilir güç alanında değerli bir mutabakat imzalandığını kaydederek şunları söyledi:
“Suudi Arabistan şirketleri Türkiye’de toplam 5 bin megavat gücünde güneş ve rüzgar santralleri inşa edecek. Birinci evrede Sivas ve Karaman’da 1000’er megavatlık güneş gücü santralleri yapılacak. Yatırımlar, dış finansman ve memleketler arası krediler yoluyla hayata geçirilecek. Bu santrallerden Türkiye’de bugüne kadar görülen en düşük fiyatlardan elektrik alımı yapacağız. İki güneş gücü santrali projesiyle 2,1 milyon hanenin elektrik gereksinimi karşılanacak. 2027 yılında temelleri atılacak santraller yüzde 50 yerlilik oranına sahip olacak. Projeler elektrik ekipman ve hizmet kesimlerimize değerli katkı sağlayacak.”
“İŞİ SICAK TUTUYORUZ”
İran-ABD gerginliğinin başlamasından sonra İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmeleri olduğu ve bir sürecin başladığı anımsatılan Erdoğan, “Bu sürecin evrildiği nokta an itibariyle nedir” sorusu üzerine şu değerlendirmeyi yaptı:
“Öncelikle Amerika ve İran ortasındaki tansiyonun bölgeyi yeni bir çatışmaya, kaosa sürüklemeden düşürülmesi için elimizden geleni yapıyoruz. Onun için de biliyorsunuz ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmem oldu ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile çabucak sonraki gün görüştüm. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile de İstanbul’da Dışişleri Bakanımla birlikte üçlü bir görüşme yaptık. İşi sıcak tutuyoruz. İran’a askeri müdahaleye karşı olduğumuzu net formda ortaya koyduk ve bunu muhataplarımıza ilettik. Şu ana kadar tarafların diplomasiye alan açmak istediğini görüyorum. Bu olumlu bir gelişme olarak önümüzde duruyor.
Sorunların tahlil yolu çatışmalar değil, uzlaşma tabanında buluşmak ve müzakere etmektir. Süreç canlıdır ve kopmuş değildir. Yer diyaloga ve diplomasiye hala açıktır. Alt seviyede yapılacak görüşmelerde uzaklık alınmasının akabinde önderler düzeyinde müzakerenin de yararlı olacağını düşünüyorum. Askeri tansiyon bu kadar artmışken müzakere masasının bir biçimde kurulacak olması da kıymetlidir. Umarız problemler diyalog yoluyla çözülür ve bölgemizde yeni bir çatışma baş göstermez. Biz gerek önder diplomasisi gerek başka seviyelerde yapılan görüşmeler yoluyla, müzakere tabanını kuvvetlendirmek için çalışacağız. Bu yer ne kadar genişler, öteki ülkeler de devreye girer mi göreceğiz.”
“BÖLGEMİZDE YENİ BİR SAVAŞ İSTEMİYORUZ”
Erdoğan, Körfez ülkelerinin İran’a karşı yaklaşımlarıyla ilgili soruyu şöyle yanıtladı:
“Her şeyden evvel biz bölgemizde yeni bir savaş istemiyoruz. Bunu en net formda her vakit lisana getirdim, lisana getiriyorum. Suudi Arabistan da doğal ki bu bölgedeki çatışmalardan etkileniyor. Onlar da bölgemizde huzurun, barışın ve sağduyunun hakim olmasını istiyor. Hassasiyetlerimiz genel manada örtüşüyor. Herkes biliyor ki; bölgemizde tam manasıyla tesis edilecek huzur, barış ve istikrar hepimize kazandırır. Çatışmaların, kanın, gözyaşının hakim olduğu bir coğrafyada ise mutlaka herkes kaybeder. Bu nedenle hepimizin barışın tarafında yer alması, en akılcı seçenektir. Bölge ülkelerinin son yıllarda yaşanan çatışmalı süreçlerden, bunu net bir formda gördüğünü ve bizim duruşumuzu desteklediklerini de düşünüyorum.
Artık, etrafımızı saran ateş çemberinden sıyrılmanın, yanan ateşleri söndürmenin, vakti çoktan gelmiştir. Sağduyu burada ortak paydadır. Bu sıkıntıya yalnızca askeri pencereden bakmak, bölgeyi felakete götürür. Ateşi daha fazla harlamanın kimseye yararı olmaz. Bölgemiz kana, gözyaşına, savaşlara doymuştur. Artık, barışı ve huzuru konuşmayı, iş birliklerini artırmayı istiyoruz. Problemler her vakit olur; uyuşmazlıklar memleketler arası alakaların bir kesimidir. Lakin diplomasi de bunun için vardır. Biz de barışçıl diplomasiyi güçlendirmek zorundayız. Bu, hem ülkemizin hem bölgemizin çıkarları için hayati ehemmiyettedir.”
“GAZZE’DE BARIŞI KAĞIT ÜZERİNDE DEĞİL, ALANDA TESİS ETMEKTEN YANAYIZ”
Türkiye’nin Gazze Barış Planı’nın uygulanmasında nasıl bir rol üstleneceği sorusu üzerine Erdoğan, Türkiye’nin Gazze Barış Planı’nın olması gerektiği üzere işletilmesi ve Gazze’de huzurun, istikrarın yine tesis edilmesi için aktif bir rol oynayacağını lisana getirdi. Erdoğan kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Biz, Gazze’de Filistinli kardeşlerimizin hak ettikleri onurlu bir geleceğe ve kalıcı bir barışa ulaşmasını istiyoruz. Barışı kağıt üzerinde değil, alanda tesis etmekten yanayız. Gazze’de yaşanan zulümlere, soykırıma varan uygulamalara, açlığın silah olarak kullanılmasına karşı olmak için, Müslüman olmak gerekmez. Bizim duruşumuz, öncelikle insanlığın temel bedellerini korumadır. Olağan ki bu tavrımızda Filistinli kardeşlerimizle tarihi ve kültürel bağlarımız da tesirlidir. Lakin bunu körü körüne bir terslik olarak göstermeye çalışmak, sıkıntının özünü saptırmak olur. Gazze’deki zulmün bir benzerini bir öteki coğrafyada Müslümanlar yapsaydı, biz onların da karşısında bugünkü üzere dimdik dururduk. Biz yıllardır ‘Mazlumun lisanına, dinine, inancına, derisinin rengine bakmayız’ demiyor muyuz? İşte bu, bizim klas duruşumuzdur. Ateşkes, insani yardım ve sivillerin korunması için atılacak adımların bir an evvel hayata geçirilmesi gerekiyor. Türkiye bunları sağlamak için büyük bir gayret gösteriyor.”
SURİYE’NİN KUZEYİ
Erdoğan, “Suriye’de gelinen son noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu son gelişmeler, Türkiye’deki ‘Terörsüz Türkiye’ projesinde yeni bir ivmelenmeyi beraberinde getirebilir mi? Bu manada Meclis’e bir davetiniz olur mu” soruları üzerine şu değerlendirmeyi yaptı:
“Suriye’nin kuzeyinde istikrarın ve huzurun tesisi, bizi direkt ilgilendiriyor. Komşumuzun tek devlet, tek ordu, tek Suriye anlayışı ile bütünleşmesi bizim en büyük dileğimizdir. ‘SDG’ denilen yapının imzaladığı mutabakatlara uyması, Suriye’deki barış iklimini güçlendirecek ve kalıcı istikrarı kolaylaştıracaktır. Kimse, çatışmaları körüklemeyi, tansiyonu tırmandırmayı, vakte oynamayı aklının ucundan bile geçirmemeli. Yanlış hesap bugüne kadar hem Şam’dan hem de Ankara’dan dönmüştür. Kuşkusuz yeniden dönecektir.
Biz, tüm renkleriyle bir, bütün, güçlü, huzurlu bir Suriye’den yanayız. Suriye’nin yanındayız. Kürt, Arap, Türkmen, Nusayri demeden herkesi muhabbetle kucaklıyoruz. Suriye halkı bizim dostumuz ve kardeşimizdir. Bizim meselemiz terörledir. Ayrılıkçı emellerine ulaşmak için terörü bir yol ve usul olarak kullananlarladır. Suriye’nin kuzeyindeki sorunun çözülmesiyle ‘Terörsüz Türkiye’ sürecinin yükü de hafiflemiş oldu. Meclis’teki komite, ortak raporunu tekemmül ettirmek üzere. Temennimiz rapora, uzlaşının ve sürece dinamizm kazandıracak bir bakış açısının damga vurmasıdır. ‘Terörsüz Türkiye’ maksadımız, attığımız adımlarla terörsüz bölgeye hakikat gidiyor ve inşallah her iki maksada de suhuletle ulaşacağız.”
ÖZEL’E ELEŞTİRİLER
Erdoğan, Kahramanmaraş zelzelelerinin üçüncü yıl dönümünün yaklaştığının anımsatılarak, “Son birkaç gündür sarsıntı bölgesinde olan Özgür Özel tekrar birebir tavrı ortaya koydu. Üç yıl dolmadan 455 bin konut teslim ettiniz. Cuma günü de sanıyorum Osmaniye’de olacaksınız. Bu mevzudaki değerlendirmeleriniz nelerdir” sorusu üzerine şu karşılığı verdi:
“Anlaşılan asrın felaketinin yıl dönümü yaklaşıyor diye, zelzele turistleri yeniden hareketlenmiş vaziyette. Gittikleri, gezdikleri yerlerde yapılanları görmezden gelmekse, en büyük maharetleri. Alemi kör, milleti sersem sanan bir muhalefet anlayışıyla karşı karşıyayız. Onlara kalsa, milletimiz hala açıktaydı. Onlara kalsa, zelzele bölgesindeki insanlarımız yuvalarına kavuşmamıştı. Onlara kalsa, zelzele bölgesinde derin bir insanlık dramı yaşanıyor olacaktı. Neyse ki milletimiz, yaklaşan siyasi tehlikeyi gördü ve onları kenarda tuttu.
Muhalefet birinci günden itibaren ‘yapamazlar, bitiremezler, enkazın altında kalırlar’ diyerek yaşanan felaketten rant devşirmeye kalkıştı. Yönettikleri kimi büyükşehirlerde sarsıntı üzere büyük bir felaket yaşanmamışken, milleti bir yudum suya, temel belediyecilik hizmetlerine muhtaç edenler, yolsuzluklara, türlü çeşit hırsızlıklara kol kanat gerenler 11 ili dört başı mamur bir formda yine inşa eden bir iktidara laf söyleyebiliyor. 455 bin konut demek, sıradan bir şey değil, küçük bir ülke kurmak demektir. Bunu dünyada bizim dışımızda bu kadar kısa müddette başarabilecek ikinci bir devlet yok. Bizim yaptıklarımız gün üzere ortadadır. Çok yıl, eser ve hizmet ürettik ve onlarla konuştuk. Muhalefetten farkımız budur. Yıllardır milletimize, ülkemizdeki muhalefet meselesini anlatamıyoruz. Alışkınız bunlara. Zira gerçeği göremez, hakikati söyleyemez, doğruyu duyamazlar. İnşallah Osmaniye’de bir kere daha milletimizle kucaklaşacak, onlara verdiğimiz sözleri tutmuş olmanın rahatlığıyla hasbihal edeceğiz.”
BELEDİYELERİN SU TEMİNİ
“Su idaresi konusu da deneyim ve vizyon ister. Biz, su kaynaklarının korunması, insanımıza pak, sağlıklı su ulaştırmanın uğraşı içinde olduk. Yıllar yılı ‘Su akar Türk bakar’ dediler. E ne oldu? Biz tam aksini yaptık. Ben, belediye başkanlığından geliyorum. Istranca Dağları’ndan biz suyu İstanbul’a getirdik. Belediyeyi kimden devralmıştık? O vakit malum CHP zihniyetinden devralmıştık. Istranca dağlarından 180 kilometre öteden suyu, biz İstanbul’a getirdiğimiz vakit, hepsi şok olmuştu. Biz, onunla da kalmadık. Tıpkı formda yeniden çizgisi Boğaz’dan, Boğaz’ın altından Anadolu yakasına geçirmek suretiyle Sakarya ırmağının suyunu da bir taraftan İstanbul’a getirdik. Devamlı destekler yaptık. Daima su kaynaklarının korunması ve insanımıza pak sağlıklı su ulaştırmanın çabası içinde olduk.
Şimdi CHP’li belediyeler, ellerindeki suyu millete ulaştıramıyor. Geceleri bakıyorsun benim vatandaşım elinde bidonlarla gidiyor, tankerlerin kuyruğunda su bekliyor. Aramızdaki fark bu. Biz su zengini bir ülke değiliz. Bu nedenle sizin de söylediğiniz üzere su gerilimi, hatta ezası yaşayan bir ülkeyiz. Öncelikle tasarrufu önemsiyoruz ve milletimizi su tasarrufuna teşvik için daima projeler geliştiriyoruz. Pekala ne yapmamız lazım? Belediyelerimizin su temini ile ilgili yaptığı çalışma dışında bizim bir başka kaynağımız Devlet Su İşleri’dir. Devlet Su İşleri de bu noktada harıl harıl çalışıyor. Zira biz, belediyelerin su temininin dışında ayrıyeten Devlet Su İşleri’nin de su teminiyle inşallah bu işi yoluna koyacağız.”
“YARGI ŞU ANDA BUNLARIN ÜZERİNE KARARLI BİR HALDE GİDİYOR”
Erdoğan, “2026 için kapsamlı bir ıslahat yılı tanımlaması yaptınız. Belediyelerin mali yapılarından, harcama ve borçlanmadaki kontrole, merkezi yönetim belediye münasebetlerini tekrar çerçevelemeye varıncaya kadar da başlıklardan kelam ettiniz. Sorum şu: İçeriği prestijiyle bu reformlardan bize biraz örnek, biraz başlık verebilir misiniz? Bilhassa son devirde CHP’li belediyelerle ilgili yolsuzluk argümanları bu yaraya neşter vurmak konusunda daha teşvik edici oldu mu” soruları üzerine şu değerlendirmeyi yaptı:
“CHP’li belediyelerdeki yolsuzluk, hırsızlık, rüşvet çarkına yargımız bilhassa çomak sokmuştu. Yargı şu anda bunların üzerine kararlı bir formda gidiyor. O süreci, bizler de milletimizle birlikte yakından takip ediyoruz. Ortaya çıkanlara baktığımızda, belediyelerin millet ismine kullandıkları kaynakların kontrolünde sorunlar yaşandığını görüyoruz. Merkezi yönetim ile mahallî idareler ortasındaki o hantal, yetki çatışmalarına neden olan yapıyı bir kere modernize etmeliyiz. Düzgün işleyen, şeffaf bir sisteme kavuşmak çok değerli. Mali disiplinin artırılması, daha aktif ve verimli hizmet üretilmesi konusu, bir gereklilik halini almıştır.
Şehirlerimiz bakıyorsunuz bir partinin ya da belediye liderinin idaresinde 50 yıl ileri giderken bir öteki idare geldiğinde birebir kaynaklarla yönetilen belediye, çağın gerisinde kalıyor. Milletin vergileriyle oluşan bütçeler, yeniden milletin yoluna, suyuna, parkına harcanmalı. Milletin takviyesiyle gelen belediye idaresinin, millete hizmet etmesi kuraldır. Yani, sistem o denli olmalı ki; belediye başkanı ve yönetimi mutlaka çalışmak zorunda kalsın. Hizmet odaklı verimli belediyeciliği, sistem zarurî kılsın. Bunu yapmayanlar için de müeyyideler uygulansın, tanımlansın. Bunu sağlayacak sistemi planlamalı ve hayata geçirmeliyiz.”
Odatv.com





