İnşaatta alarm: Finansman kıskacı derinleşiyor… Üretimi kısıtladı
Güven endeksi ocakta hizmet sektöründe yüzde 1,3, inşaat kesiminde yüzde 1,5 artarken perakende ticarette yüzde 2,4 azaldı. Üretimi/faaliyeti kısıtlayan faktörler ortasında finansman sorunlarının hissesi hizmetlerde yüzde 11,3, ticarette yüzde 16, inşaatta yüzde 24,9’a çıkıyor.
Dünya Gazetesi’nden Naki Bakır’ın haberine nazaran, global iktisatta çalkantılı 2025’in mirası ile girilen 2026’nın birinci ayında itimat seviyesi hizmet ve inşaat sektörlerinde artarken perakende ticarette ise geriledi. İnşaat, üretimi kısıtlayıcı faktör olarak finansman sorunlarını en fazla yaşayan kesim olmaya devam etti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hizmet, ticaret ve inşaat bölümü itimat endekslerinin Ocak 2026 sonuçlarını açıkladı. Her kesimde cironun yüzde 70’ini gerçekleştiren teşebbüsleri kapsayan endeksleri 0-200 aralığında kıymet alabiliyor, endeksin 100’den büyük olması sektörün mevcut ve gelecek döneme ait optimistliğini, 100’den küçük olması ise kötümserliğini gösteriyor.
PERAKENDE BÖLÜMÜNDE İNANÇ DÜŞTÜ
Bu ayki sonuçlara nazaran mevsim tesirlerinden arındırılmış itimat endeksi evvelki aya nazaran; hizmet sektöründe yüzde 1,3 artarak 113,8 ve inşaat kesiminde yüzde 1,5 oranında artarak 85,7 değerini alırken, perakende ticaret bölümünde yüzde 2,4 düşerek 112,6’ya geriledi.
Hizmetlerde inancın artması, hizmetlere olan talep endeksinin yüzde 3,4 ve son üç aylık iş durumu endeksindeki yüzde 1,6’lık artışlardan kaynaklandı. Fakat gelecek üç aydaki talep beklentisinde ise evvelki aya nazaran yüzde 0,9 düşüş olduğu görüldü.
İnşaattaki itimat artışına ise alınan kayıtlı siparişlerin seviyesindeki yüzde 2,7’lik artış yüksek oranda, gelecek üç ayda çalışan sayısına ait beklentideki yüzde 0,4’lük artış ise hudutlu seviyede pozitif katkı yaptı.
Perakende ticaretteki güven düşüşünde ise son üç aydaki iş hacmi-satışlardaki yüzde 4,1’lik ve gelecek üç aydaki iş hacmine ait endeksteki yüzde 1,8’lik düşüş tesirli oldu.

TÜM KESİMLERDE BİRİNCİL KISITLAYICI
Ocak ayında girişimcilerin hizmetler dalında yüzde 78,9, perakende ticarette yüzde 77, inşaatta ise yüzde 68,8’i üretimi yahut faaliyeti kısıtlayan faktör olmadığını bildirdi. Finansman sorunu ise tüm kesimlerde birincil kısıtlayıcı faktör olarak öne çıktı.
Finansman sorunu nedeniyle üretimi/faaliyeti kısıtlandığını bildiren işyerlerinin hizmetler dalında geçen yıl ocak ayında yüzde 14,7 olan oranı bu yıl tıpkı ayda yüzde 11,3’e, perakende ticarette de bu oran yüzde 18’den yüzde 16’ya gerilerken, inşaat bölümünde ise yüzde 23,9’dan yüzde 24,9’a yükseldi. İnşaat dalında yaklaşık dört girişimciden birinin finansman sorunu yüzünden üretim performansının kısıtlandığı dikkati çekti.
Hizmetler bölümünde faaliyeti kısıtlayan faktörler içinde finans sıkıntısından sonra en büyük hissesi yüzde 7,5’le talep yetersizliği alıyor, bunu yüzde 4,2 ile alan/ekipman eksikliği, yüzde 3’le iş gücü eksikliği izliyor.
TALEP YETERSİZLİĞİ FAKTÖRÜ
Perakende ticarette finansmandan sonra en değerli kısıtlayıcı faktör yüzde 14,4’le talep yetersizliği. Dalda faaliyeti kısıtlayan faktörler olarak iş gücü eksikliğinin hissesi yüzde 2,5 ve alan/malzeme eksikliğinin hissesi yüzde 1,2 seviyesinde bulunuyor.
Finansman sıkıntısını en fazla yaşayan bölüm olan inşaatta ikinci sıradaki ise yüzde 11’le talep yetersizliği bulunuyor. Daha sonra yüzde 5,5’le hava kuralları, yüzde 4,3’le iş gücü eksikliği, yüzde 2,1’le malzeme/ekipman eksikliği takip ediyor.





