İhracat tabana yayılmadı: KOBİ oyun dışı kaldı
Üretim ve ihracatın yine ekonomik büyümenin lokomotifi olması gerektiğini vurgulayan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, yüzde 4,5’lik büyümeye karşın 2025’te ihracatın GSMH’ya katkısının negatif olduğunu söyledi.
Dünya Gazetesi’nden Nurdoğan A. Ergün’e konuşan Gültepe, “Eğer kurallar iyileşmezse 2026’da mevcudu korumak büyük başarı” diyerek, ihracattaki en büyük tehlikelerden birini “tabana yayılmayan büyüme” olarak gösterdi. Gültepe, “2025’te toplam 11.6 milyar dolarlık ihracat fazlası yazdık. Ancak bunun 5.4 milyar doları paritede kaynaklı. 7.7 milyar dolarlık kısım otomotiv, savunma sanayi ve mücevher kesimlerindeki yalnızca beş firmanın ihracatından geldi. Geri kalanlar ya mevcudu korudu ya da eksi yazdı. Bu durum büyümenin homojen olmadığını gösteriyor.
Daha da berbatı birinci kere ihracat yapanların sayısı yüzde 15 düştü. Üretimde kıymetli kaldığımız için KOBİ’ler oyuna giremiyor” sözlerini kullandı. “Yüksek faiz, düşük kur” siyaseti nedeniyle bilhassa emek ağır dalların son 2,5 yılda rekabetçiliklerinin zayıfladığını lisana getiren Gültepe, talep ve beklentilerinin karşılanması durumunda Orta Vadeli Program’da (OVP) 2026 yılı için öngörülen 282 milyar dolarlık amacın rahatlıkla üzerine çıkabileceklerini belirtti.
‘KUR VE ENFLASYON MAKASI ÜRETİCİYİ EZDİ’
Son 4 yılda üretim maliyetleri ile kur ortasındaki dengesizliğe işaret eden Gültepe, endüstricinin neden fiyat tutturamadığını sayılarla ortaya koydu. Gültepe, tabloyu şöyle çizdi: “Son 4 yıla baktığımızda taban fiyat artışı yüzde 560, enflasyon artışı yüzde 367 iken, dolar kurundaki artış yüzde 210’da kalmış. Yani enflasyon 1,5 kat artarken, fiyat skalası 2,5 kat artmış.
Ancak kur tüm bunların çok gerisinde seyrediyor. 2025’i yüzde 31 enflasyon ve yüzde 20 kur artışı ile kapattık.” Endüstrideki üretim motivasyonunun yüksek faiz ve düşük kur siyasetiyle kırıldığını belirten Gültepe, istihdam ve finansal bozulmaya dair “Son 3 yılda endüstrideki istihdam 560 bin kişi azaldı. Beşerler üretimden çıkıp hizmet kesimine kayıyor. Endüstrici şu an parası varsa bile yatırıma değil, faize yöneliyor.
Çünkü üretimde para kazanmak bir yana, birçok kesim ziyan yazıyor. Bu program 3 yıldır sürüyor ve üretim tarafında artık önemli bir yorgunluk var” cümleleriyle yorumladı. 2026’da da kurun enflasyonun altında kalmaya devam edeceğini öngören Gültepe, “Yüzde 20’nin altında faiz ve yüzde 20’nin altında enflasyon görmediğimiz sürece iktisat istikrara kavuşmaz. Bizim için gerçek ferahlama lakin 2027 ve sonrasında mümkün olabilir” dedi.
