Matt Damon ve Ben Affleck, yeni Netflix filmleri‘The Rip’in tanıtımı için ‘Joe Rogan Experience’ programında konuştu. İkili, Netflix’in sinema imal biçimini nasıl değiştirdiğine dair niyetlerini paylaştı. İzleyicilerin sineması meskende izlerken sinema salonuna kıyasla ‘çok farklı bir dikkat düzeyinde’ olduğunu söyleyen Damon, Netflix’in bu nedenle aksiyon sahnelerinin sinemanın başlarına alınmasını istediğini belirtti.

MATT DAMON’DAN NETFLIX SÖZLERİ

Netflix’in ayrıyeten insanların sinema izlerken telefonlarıyla uğraşması nedeniyle ‘diyaloglarda bahsin üç ya da dört sefer tekrar anlatılması’nı istediğini söyledi. Variety’nin haberine nazaran Damon’ın konuşması sırasında Affleck ortaya girerek Netflix’in yakın devirde yayınlanan ‘Adolescence’ dizisini aksi bir örnek olarak gösterdi. Affleck, “Adolescence’a bakıyorsun, bu saçmalıkların hiçbiri yok ve acayip iyi” dedi. Damon ise dizinin bir ‘istisna’ olduğu yorumunu yaptı.

ZIZEK’IN UYARISI

Damon’ın kelamlarını hatırlatan Karar gazetesinden Saliha Sultan, hususa dair “Slavoj Zizek’in o meşhur ikazını hatırlayalım: İnsanlık artık gerçeklikten değil, gerçekliğin imgesinden besleniyor. Bugün herkes kendi hikâyesinin yönetmeni, herkes cebindeki telefonla kendi ‘filmini’ çekip paylaşıyor. O kadar çok kıssaya, o kadar çok kısa görüntüye maruz kalıyoruz ki, artık hiçbir öykü bizi koltuğumuza çivilemeye yetmiyor” dedi.

“ODAKLANMA SÜREMİZ 2,5 DAKİKAYKEN BUGÜN YALNIZCA 47 SANİYEYE DÜŞMÜŞ”

Odaklanma mühletinin 47 saniyeye düştüğünü ve sinemaların üç saati aşmasına dair getirilen tenkitleri hatırlatarak şunları söyledi:

“Üstelik sayılar da bizi ele veriyor. Kaliforniya Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya nazaran, bir ekrana odaklanma süremiz 20 yıl evvel 2,5 dakikayken bugün yalnızca 47 saniyeye düşmüş durumda. Toronto Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırmanın sonuçları ise daha dramatik: Sıkıldığımız için görüntüyü ileri sarıyoruz lakin ileri sardıkça beynimiz daha çok sıkılıyor. Yani aslında ‘hız’ bizi doyurmuyor, tersine açlığımızı kronikleştiriyor. Türkiye’de durum daha da vahim; Avrupa’nın ekran başında ‘multitasking’ yani ‘eş vakitli iş yapma’ rekorları kıran toplumlarından biriyiz. Bizim için televizyon artık ana odak değil, telefonla uğraşırken artta çalan bir fon gürültüsü.

“BU SİNEMALARI KİMİN İÇİN YAPIYORSUNUZ”

Damon’ın bu ihtarının çabucak akabinde, Picturehouse Yöneticisi Clare Binns de madalyonun başka yüzünü, yani sinema salonlarındaki ‘dayanıklılık testi’ni masaya yatırdı. Bafta Ödülü’ne layık görülen Binns, direktörlerin üç saati aşan dev müddetlerini eleştirdi, devamında aslında direktörlere hepimizin içinden geçen “Bu sinemaları kimin için yapıyorsunuz?” sorusunu sorduğunu söyledi. Binns’e nazaran, direktörler izleyicilerin sinema salonlarına geri dönmesini istiyorlarsa, daha kısa sinemalar çekmeli.

“NURİ BİLGE CEYLAN’IN UZUN SEKANSLARI YA DA SEMİH KAPLANOĞLU’NUN AĞIR RİTMİ…”

Bu tartışma ister istemez bizim ‘auteur’ direktörlerimizi de akla getiriyor. Nuri Bilge Ceylan’ın o meşhur uzun sekansları ya da Semih Kaplanoğlu’nun vakti donduran o ağır ritmi… Evet, bu sinemalar birer sanat yapıtı. Lakin odaklanma mühleti 47 saniyeye düşmüş, artık elindeki ‘ileri sar’ butonuyla yaşayan bir neslin bu ‘sabır testlerini’ geçmesi artık imkânsıza yakın. Tahminen de bu yüzden, son yıllarda Türkiye’de ve dünyada kısa sinema şenliklerine olan istek tesadüf değil. Uzun metrajın o hantal ve sabır zorlayan yapısından kaçan yeni jenerasyon izleyici, kıssayı ‘hap gibi’ yutabildiği kısa sinemalara sığınıyor. Şenliklerin sayısındaki artış sevindirici olsa da, bu durum aslında sinemanın büyük gövdesinin aldığı hasarın bir semptomu olabilir. Öykü anlatıcılığı, artık geniş vakitlerin derinliğinden çıkıp, dar vakitlerin ‘çarp ve geç’ suratına teslim mi oluyor?

“ÜÇ SAATLİK SESSİZLİKLERE GÖMÜLEREK BU KRİZ AŞILAMAZ”

Dünya sineması bu devasa krizle yüzleşirken, aslında milletlerarası arenada esamesi pek okunmayan Türk sinemasının bu tablodan alacağı çok ders var. Yalnızca şenliklerdeki kısa sinema sayısını artırarak ya da ‘auteur’ inadıyla üç saatlik sessizliklere gömülerek bu kriz aşılamaz. Şayet sinemamız, o 47 saniyelik bariyeri aşacak yeni bir büyü ve izleyiciyi o ‘kara ayna’dan koparacak bir ritim keşfedemezse; görünen o ki, salonlar büsbütün boş kalacak.”