Annesinin babası Fehmi Bey, Yenipazar Belediye Reisi, Yugoslavya Parlamentosu’nda 3 Türk milletvekilinden biri, bütün o coğrafyadaki İslam Cemiyeti’nin lideriydi. Yugoslavya’da Tito devri başlayınca, komünist rejimde yaşamayı reddedip tüm varlığını geride bıraktı, Türkiye’ye geldi. Annesi, Türkiye’nin birinci bayan noteri, Türk Kadınlar Birliği İzmir Şubesinin kurucusu, Anneler Günü’nün Türkiye’ye getirilmesini sağlayan, 1956 yılında İzmir’deki Mahalli Ligde oynayan Ülküspor Kulübü lideri seçilerek, ülkenin ilk futbol kulübü lideri olan bayandı. Babasının babası ile amcaları paşa, babaannesi İstanbul’da dadılarla büyüyen, piyano çalmasını bilen, Osmanlı’da tiyatroya giden birinci Müslüman bayandı.
Bu iki esaslı aile, Ankara’da hayatlarına sıfırdan başlayıp, yoksullukla tanıştı. Tek tencere kaynasın diye paylaşılan meskende uzun kış gecelerinde soba başında babasının okuduğu kitaplarla, amcasının özetlediği gazetelerle gelişti Uğur Yüce’yi eşsiz yapan okuma, okutma sevgisi. Hazırladığı özetlerle binlerce beşere kitap okutturdu.

Ailesinden, çok küçük yaşlardan itibaren kendi parasını kazanması konusunda teşvik gördü. Şimdi 8-9 yaşındayken bakkaldan saati 25 kuruştan kiraladığı bisikleti çocuklara 15 dakikası 10 kuruştan kiralayarak kar etmeyi öğrendi. Mahalleye cambaz geldiğinde evdekilere kurabiye yaptırıp, adedini 10 kuruştan satıyordu. Düştüğü yerden bir avuç toprakla kalkmanın yararını ailesinden hiç takviye almadan okuduğu Fransa yıllarında gördü. Otelde çalıştı, bulaşıkçılık, hamallık yaptı, lakin 3. yılında kendi krep dükkanını açtı.

Adı o okurken Paris Üniversitesi olarak değişse de Sorbon’da İktisat Fakültesini, Memleketler arası Alakalar ve Gazetecilik yüksek okullarını bitirdi. Lakin o da ailesi üzere, hayatı boyunca birkaç sefer yapacağı sıfırlamalardan birini gerçekleştirdi, Londra’da Bilgisayar Programlama ve Sistem Tahlili eğitimi alıp, bilişim kolunda ilerledi.

İş hayatı boyunca 38 şirket kuran, bunlarda başkanlık, yönetim kurulu üyelikleri yapan, Petkim’i iki kere ayağa kaldıran, pek çok sivil toplum örgütünde yönetim kurulu lideri, üyesi olarak vazife alan, 5 lisan konuşan, daha değerlisi bunun ikisini 70 yaşında öğrenen İzmir Enstitüsü’nün Genel Sekreteri, Kentimiz İzmir Derneği ve Bim Grup Holding’in Yönetim Kurulu Lideri Uğur Aziz ile burada sayfalara sığmayacak vazifelerinin ve muvaffakiyetlerinin bir kısmını konuştuk.

-Çok geçerli üç lisan bilirken neden ileri yaşlarda İtalyanca, İspanyolca öğrendiniz?
İnsan beynini çalıştırmak lazım. Beyin çalışmadığı vakit paslanmaya başlıyor. Fakat çalıştığında da artık ispat edildi ki en ileri yaşlarda bile yeni sinapslar üretebiliyor. Bunun da akıllı oyunlar oynamak, bulmaca çözmek üzere birtakım yolları var. Lisan öğrenmek bunların içinde en efektif olanı. Zira her yeni öğrendiğiniz şey, beyinde aslında yeni bir şeyin oluşmasını sağlıyor. Ben 4 lisan bileyim, 5 lisan bileyim diye değil, beyni çalıştırmak, geliştirmek için öğrendim. Bunu hayatım boyunca disiplinli bir halde yaptım. Galiba yararını da gördüm.

-Genlerden yana da şanslıymışsınız…
Evet, o denli görünüyor. Ancak bu ortada alışılmış ki çocuğu hakikat yönlendirmeleri çok kıymetli. Dedem bana bir gün, ” Aslında okul hayatı bir azaptır. Seni, içinde 140 tane fırlamanın olduğu bir sınıfa tıkacaklar. Daima bir şeyler anlatacaklar. Özgürlüklerini elinden alacaklar. Ders çalışmak diye bir şey vardır. O bundan daha da berbattır. Sen akıllı bir çocuksun. Nasıl olsa 45 dakika kalacaksın o sınıfta. Hocaları dinle, dersi orada öğren. Ondan sonra hiç olmazsa ders çalışmaktan kurtulursun” dedi. Hayatım boyunca okurken daima sınıfta ders dinledim. Arkadaşlarım ders çalışırken ben kitap okuyordum. Klasik edebiyatın bütün yapıtlarını o sıralarda okudum. Bu büyük bir avantaj oldu benim hayatımda.

-Bu kadar iş ortasında neden siyaset yok?
60 İhtilalinden sonra İzmir’de parti kuralım deniyor. Ragıp Gümüşpala emekli bir general, annemin noterine geldi. Mehmet Yorgancılar, annem ve Gümüşpala Adalet Partisi’nin tüzüğünü yazdılar. Parti burada kuruldu, fakat noterler devlet memuru kabul edildiği için annem imzalayamadı. Ragıp Bey genel lider, Mehmet Yorgancılar lider yardımcısı, Nuri Bayar Bey genel sekreter oldu. Adalet Partisi’nin üç kurucusundan biri annemdir. Fakat Adalet Partisi ne annemi ne Mehmet Yorgancılar’ı milletvekili bile yapmadı. Âlâ ki yapmadı. Zira ben ondan ötürü, annem ismine o kadar üzüldüm ki siyasetten nefret ettim.

PİJAMANIN KAYBETTİRDİĞİ GENEL BAŞKANLIK
-Siz siyasete girmeseniz de aileniz siyasetin yönlenmesinde hayli tesirli olmuş…
Evet, Ragıp Gümüşpala partinin kurulmasından çok kısa bir mühlet sonra vefat etti. Yeni genel başkan seçilecek. Adalet Partisi Genel Konseye gidiyor. Tek aday Sadettin Bilgiç. Pahalı bir insan.
İzmir heyeti, Genel Konseye birkaç gün evvelce gidiyor. Ben de üniversitedeyim ve yaz tatiline gelmişim. Babamın isteği ile ben de Ankara’ya gittim. Sadettin Bilgiç Bey ile sonraki sabah 09.00’da konutunda randevuları var. Bu ortada da “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nü yapmış Süleyman Demirel diye biri varmış, çok kıymetli bir adammış” üzere kelamlar dolanmaya başladı. Kulislerde konuşuluyor, ancak hiçbir talih verilmiyor. Babamlar sabahleyin erkenden kalktılar, giyindiler, kravatlarını taktılar, gittiler, ancak mosmor döndüler. Ne oldu deyince, “Sadettin Bey bizi pijamalarıyla karşıladı” dedi. Babam bu türlü şeylerden nefret ederdi.

Ve İzmir heyeti Süleyman Bey’i ziyarete karar verdi. Şu başka adayı da bir görelim diye Süleyman Bey’e gittiler, geldiler. Hepsinin ağızları kulaklarında. Süleyman Bey bunlara bir anlatmış Yedi Küpeli Gelin, barajlar, bütün kanıları, projeleri. Ayrıyeten babamları ekip elbise, kravat, beyaz gömlekle karşılamış. Bayılmışlar. Bunlar bir kulis faaliyetine başladılar. Ve Süleyman Demirel seçildi.

-Özet kitaba nasıl başladınız?
Rahmetli Süleyman Demirel ile bir yakınlığım oldu. Süleyman Bey birkaç defa beni siyasete çağırdı. Ben her seferinde kaçtım. Sonra bir gün annemle ilgili mevzuyu anlatmak mecburiyetinde kaldım. Siyasette olmayacağımı, lakin mutfağında bir yardımım olursa severek yapacağımı söyledim. Süleyman Bey okumayı seven, okuyan bir adamdı. Ancak vakti yoktu. Bir gün tekrar Güniz Sokak’taki odasındayız, sehpanın üstü kitap dolu. O kitaplardan bir adedini kastederek, “Bu Amerika’dan geldi, İngilizce bir kitap. Lakin bir türlü okuyamıyorum” dedi. Ben de “Tamam, ben okuyayım size oradan notlar çıkartayım” dedim. Birinci özet kitap bu türlü başladı. Süleyman Bey’e birtakım kitapları çeviri edip, özetler çıkartmaya başladım.

Bir gün, “Ya Uğur beşerler okumuyor. Sen sanki bunları çoğaltıp 40-50 tane bana yollasan da bana ziyarete gelenlere versem, okusalar” dedi. Hasebiyle ikinci müşteri potansiyeli buradan çıktı. O 50 kişi vakit içinde oldu bin 500 kişi, 2 bin kişi. Ne kadar sıkıntı bir işti. Allah’tan dijital dünya imdadımıza yetişti, e-mail ile yollamaya başladık. Sonra Özet Kitap sitesini açtık. Yayıncılar Birliği beni mahkemeye verdi. Artık Uğur Aziz’in Kütüphanesi diye devam ediyor. Özet kitap olarak aşağı üst 300 kitaba gerçek geldik diye düşünüyorum.

-Demirel ile çok yakınmışsınız…
Ben kendisinden bir sefer bile bir şey istemedim. Hatta tam karşıtı bana teklif ettiği pek çok şeyi reddettim. Ve reddettiğim için seviyordu beni. Fakat yalnızca onu kırmamak için Petkim Yönetim Kurulu Başkanlığını kabul ettim. Bana, “Temelini ben attım, kurdelesini ben kestim. Beyaz fil diyorlar. Batacak diyorlar. İki ay kal, yalnızca bir rapor ver bana” dedi. Gittim baktım. Dehşete kapıldım. 12 bin 400 kişi çalışıyor. O vakitler biz bir araştırma yaptırdık, çok rahat bir halde 5-6 bin şahısla yönetilebilir, 7 bin şahsa düştük. Dokuz tane fabrika kapattık. Petkim’i yine yapılandırdık. Lakin 2 sene, 2 ay sürdü. Vazifesi aldığımızda batmak üzere olan Petkim, Tansu Çiller bizi misyondan aldığında Türkiye’nin iftihar ettiği bir şirket olmuştu. 1998’de Mesut Yılmaz’ın ricası ile tekrar Petkim’in başına geçtim. Bu kere Petkim’i daima ziyan ettiren Yarımca tesisini çok uygun bir parayla ve bin 200 personeliyle Petrol Ofisi’ne devrettik. İki kere Devlet Yönetim Kurulu Başkanlığım oldu. Bürokrasinin gerçek yüzünü orada gördüm.

BEATLES KÜMESİ İLE TANIŞMA
-Paris’te ünlülerle de tanışmışsınız?
Paris’te beşerler ünlüleri hiç rahatsız etmediği için her yerde rahatça dolaşıyorlar. Ben şahsen Simon de Beauvoir ile Jean Paul Sartre’ın yemek yedikleri, oturdukları kafede hiç rahatsız edilmediklerini bilirim. Benim krep dükkanım sinemanın karşısındaydı. Sinemadan da sanat dünyasından da beşerler gelirdi. Pek çok ünlünün benden krep almak için kuyrukta beklediğini bilirim.
Anayasa Hukuku dersine narin, şık, yeterli bir ailenin kızı olduğu belirli olan bir genç kız geliyordu. Hoca bizi çalışma kümelerine ayırınca, o kız çocuğu da bizim kümeye düştü. Üç erkek, bir kız olunca natürel biz her şeyi kıza yükledik. O da yaptı. Allah var. Çok da başarılı. Ben yazın daha fazla para kazanmak için İngiltere’ye gittim. Oradaki ırgatlık yazın güzel para getirir. Döndüm geldim. Paris bir müzikle yıkılıyor. Çok da hoş, yumuşak bir ses. “Kim bu?” dedim. Bir duvarı gösterdiler. Bir baktım afiş bizim çalışma kümesi arkadaşımız Francois. Francois Hardy meşhur olmuş. Francois ile bağımız bir dostluk formunda ömür uzunluğu devam etti. Orada ünlülük kompleksi yoktur. Pek birden fazla çok mütevazıdır. Francois da onlardan bir tanesiydi. Francois sayesinde tanıdığım beşerler oldu.

Otelcilik, beraberinde insanları tanıma fırsatı veriyor. Bizim otelde kalan Blue Bell Girls diye bir kümede sahneye çıkan iki İngiliz kız vardı. “İngiltere’den bir küme geldi Olimpiya’da konser verecek, onlardan bir adedinin eşi bizimle Blue Bell Girl’dü evvelce. Bize davetiye verdi sen de gel” dediler. Benim sevmediğim müzik tipi yapıyorlar, ancak bir arada gittik. Konserden sonra kulise girdik. Arkadaşları Paul McCartney’in karısıymış. İngiltere’de çok meşhurlarmış lakin birinci kez Paris’e geliyorlar. Beatles üyeleriyle tanışmışız ancak biz kimlerle tanıştığımızın farkında bile değiliz.

Hayatımda hiç değerini bilemediğim bir şey daha var. Hıfzı Topuz Bey Paris’te UNESCO Türkiye Yöneticisiydi. Paris’e okumaya gideceğim aşikâr olunca. Ankara’da profesör olan büyük amcam bana bir mektup verdi. “Sıkışırsan Hıfzı’yı bul. Bu mektubu ver” dedi. Ben aylar sonra bir gün akşamüzeri gittim. Çok ısrar etti. Yemeğe oturttu. Konuklardan bir tanesi çok içiyordu, sarhoş oldu. Ben Saint-Germain’de oturuyorum. O da o tarafta oturuyormuş. Bir arada yürüdük. Tam benim otele yaklaşırken “Çok sıkışığım. Bana 20 frank verirsen, (20 frank 4 dolar o sırada) biraz ileride stüdyom var. Sana bir tablomu ikram etmek isterim” dedi. “Estağfurullah efendim, tablo gerekmez. Lütfen” dedim, 20 frangı verdim. Teşekkür etti, gitti. O meğer Fikret Mualla’ymış. Yani, ben Fikret Mualla tablosunu kabul etmedim ayıp olur diye.

-Paris’te bir fakülte iki yüksekokul bitirdikten sonra bilişim bölümüne geçiş nasıl oldu?
Ekonomide bir dersten kelamlı yapıyorlar mezuniyette. Hoca dersine devam etmediğim için beni sınıfta bıraktı. Her şeyimi toplayıp dönmüşken babamın ısrarıyla o dersi vermek üzere Paris’e döndüm. İktisatta son sınıfta, informatique diye bir ders koymuşlar. Sınıfın ortasına kocaman 100 KW’lık bir jeneratör üzere bir makine getirmişler. Birinci kuşak bilgisayar. Bir şeyler anlattılar, ben babama mektup yazdım, “Biz boşuna okumuşuz. Gelecek burada. Ben bunun peşine düşmek istiyorum” diye. Aile meclisi onayladı, ama eğitimi yok. Yalnızca bilgisayar firmaları kendi içinde müşterilerine ve çalışanına eğitim veriyor. İngiltere’de Erwick or Management Center diye bir merkez var. Bu merkezde programlamayı, sistem tahlilini falan öğrenebilirim, lakin 18 bin pound. Amerika’da 3-4 vakfa burs için yazdım, Ford Foundation’dan olumlu yanıt geldi.

İngiltere’de bunun eğitimini alıp Türkiye’ye döndüm. Halamın oğlu IBM’de çalışıyordu. Genel Müdürü Amerikalı Thomas Thompson’dı. Mülakat sonunda beni çok beğendi. “Ben buraya girersem IBM genel müdürü olabilir miyim?” dedim. Çabucak kalktı, “Bu koltuk senin” dedi. Ben IBM derken IBM World Trade Corporation’ı kastettiğimi söyledim. Türk ile evlenirsem olamayacağımı söyleyince IBM’e girmeyi reddettim.

IBM programlanabilir ikinci kuşak bilgisayarlara geçiyor. Makineler çok değerli olduğu için, satmıyorlar, kiraya veriyorlar. Birçok şirketle kontrat imzalamışlar. Yetişmiş iki elemanları da ayrılmış. Makinalar geliyor, kuracak adam yok. IBM’e çağırdılar, onlar ırkçılık yaptı diye gitmedim, “Dışarıdan çalışırım size” dedim, o denli başladık.

İstanbul’daki belli şirketlerin, büyük kümelerin, bilgi süreç merkezini devraldım. O denli bir noktaya geldi ki IBM sonunda bütün servis ofis müşterilerini bana devretti. Bilgisayarlar bakkala kanıya kadar bayağı görkemli bir hayatımız oldu. 7-8 şirketimiz vardı. Bilgi Süreç Merkezi, Bim Küme Holding bütün bu şirketlerin çatısı altında toplandığı bir yapıydı. 400 kişi falan çalışıyordu. Biz IBM’in mümessiliydik. Bir gün baktım, ayakkabıcı dükkanının vitrininde IBM mümessilliği yazıyor. O gün atladım İstanbul’a gittim. IBM Genel Müdürü’ne “Biz bayiliği bırakıyoruz” dedim IBM’i bıraktık, öteki işlere yönlendik.

-Bugüne kadar kaç şirket kurdunuz…
Kendi adıma ve çok ortaklı 38 şirket kurduk.

-Neden çok ortaklı şirketler?
Çok ortaklı şirketler, Türkiye’de soyguncu olarak biliniyor. Halbuki Türkiye’nin kaynakları çok dar. Münasebetiyle kaynakları birleştirmeye çok gereksinimi var. KİPA 100 ortakla başladı. ENDA Enerji’yi 10 ortaklı olarak evvel dağıtım için kurduk. Şu anda 13 santralı, 182 ortağı var. Hepsi de yenilenebilir güç. Sonra TARKEM (Tarihi Kemeraltı İnşaat Yatırım Ticaret A.Ş) macerasına atıldık.

-Bu ortada sayısız dernek, vakıf kuruluşu, çalışma…Nasıl yaptınız?
Pek çok şeyi de aslında bir şey yapıyormuş üzere hissetmeden yaptık. Sivil toplum örgütlerinde hiçbir misyonu reddedemiyorum. Reddetmememin gerisinde yatan tek sebep, kendimi bu ülkeye çok borçlu hissetmem. Dernekler, vakıflar kurdum, çalıştım, yönettim. Bunların içinde en çok gurur duyduğum aslında TÜBİSAD’tır. Bilgi Süreç Hizmetleri Sanayicileri Derneği’ni kurduğumda 12 tane firma ve yetkilisini bir ortaya getirmek için 6 ay uğraştım. Birbirlerinden nefret ediyorlardı. Ve İstanbul’da bir öğle yemeğinde birinci kere bir ortaya geldiler. Şu anda TÜBİSAD’ın bin küsur üyesi var.
EGEV’in (Ege Ekonomiyi Geliştirme Vakfı) bir gibisi dünyada yok. 154 tane kamu kurumu bir ortada. 10 vali, belediye liderleri, oda liderleri, rektörler EGEV’in kurucuları. Çanakkale, Afyon, Kütahya bizimle birlikte olmak istedikleri için kendileri geldiler ve 10 vilayeti bir ortaya getirdik. 20 küsur sene evvel İzmir Liderler Şurasını kurduk. Türkiye’de bir öbür örneği yok. Hala toplanıyor ayda bir sefer. Oda liderleri ve sivil toplum örgütü liderleri. Münasebeti de birbirileriyle bir problemleri varsa kapalı kapılar gerisinde halletsinler, televizyon açık oturumlarında falan hengame etmesinlerdi.

– Fransa sizi neden ödüllendirdi?
Türk Fransız İş Kurulu Başkanlığı yaptım. O vazifeye geldiğimde Türkiye’de aşağı üst 30-40 tane Türk-Fransız firması vardı. Onu 500 küsura çıkartınca bunu bir hizmet olarak gördüler. Türkiye’de bu işlerin hiçbir değeri yoktur biliyorsunuz. Fakat Batı o denli değil. Fransa bana iki ödül verdi. Bir tanesi Fransız Hükümeti’nin verdiği Legion d’Honneor, başkası Cumhurbaşkanı’nın Merit nişanı.

Berrin Tuncel Birer