Ertuğrul Özkök’ten Spotify Türkiye analizi: ‘Listeye nasıl girdi’
Gazeteci – Muharrir Ertuğrul Özkök, “Bu hafta Spotify birinci 50’de 49 Türkçe müziğin ortasına o tek yabancı müzik nasıl girdi?” başlıklı bir yazı kaleme aldı. Spotify’ın Türkiye Top 50 listesinde 49 müziğin Türkçe, sadece 1 müziğin yabancı olmasına dikkat çeken Özkök, kelam konusu şarkıyı da paylaştı. Bunun Djo’nun “The End of Beginning” modülü olduğunu kaydeden Özkök, listedeki 49 Türkçe modülle ilgili tahlilinde şunları kaydetti:
“Dün Spotify’ın “Türkiye’de en çok dinlenilen birinci 50 şarkı” listesine baktım.
Bakınca şaşırdım.
Türkiye’de en çok dinlenilen birinci 50 müzik ortasında yalnızca bir tane yabancı müzik vardı.
İlk 50 müziğin 49’u Türkçe müzikten ibaretti.
Daha evvel de bu eğilim vardı.
Ama birinci 50’de en azından 10-12 yabancı müzik oluyordu.
Bu haftaki listede yabancı müzik, Türkiye’nin müzik hafızasından güya büsbütün silinmişti.
KAZAKİSTAN LİSTESİNDE ARCTİC MONKEYS, GORİLLAZ VE ÖBÜRLERİ…
Merak edip öteki ülkelerin listelerine baktım.
Başka hiçbir ülkenin müzik dinleme yelpazesinde bu türlü bir homojenlik olayı yok.
Mesela Kazakistan’da en çok dinlenilen birinci 50 müzik ortasında Arctic Monkeys, Gorillaz, İNNA, Ravyn Lenae, The Neighbourhood, Djo, ve daha öteki yabancı küme ve solistlerin müzikleri var.
Ayrıca çok sayıda Rusça müzik girmiş birinci 50’ye…
Diyeceksiniz ki Rusça orada Kazakça üzere resmi lisan.
Olsun hiç olmazsa iki lisanlı bir müzik yelpazesi bu.
Bizdeki ise “Tek resmî dilli” bir müzik kutusu.
MİLLÎ VE YERLİ İDEOLOGLARI BU DURUMA SEVİNMELİ Mİ?
Durmadan “Millî ve yerli” güzellemesi yapanlar bundan keyif alabilir.
Hayır arkadaş, keyif alma. Bu listeden sana mama çıkmaz.
İlk 50 müzik o denli sizin pek hoşunuza gidecek çeşitten Türkçe Müzik değil.
Mesela listenin 1’inci sırasında Blok3’ün müziği var.
“Kusura Bakma…”
2. sırada sıkı bir muhalif Hip Hop’çu.
LvbelC5, AKDO’nun söylediği “COOOK PARDON”
Ne klasik ve kadim ulusal ve yerlicilerin ne ‘Dombracı’ların ne de Türkçe ve edebiyat öğretmenlerinin seveceği bir Türkçe ve içerik bu.
DAMARDAN ARABESK HİP HOP’UN YÜKSELİŞİ
4 numarada Semicenk var.
Damardan bir arabesk Hip Hop…
5 numarada yeniden LvbelC5, AKDO…
“TAK TAK TAK…”
Sapına kadar anarko muhalif yani…
Liste baştan sona bu espride gidiyor.
Bir tek ulusal ve yerli bir türkü yok. Bir tek Türk sanat müziği yok…
Hatta Türk popçular bile silinmiş.
BUNUN SOSYOLOJİK İSMİNİ UZİ KOYMUŞ
Nedir bu durum?
Sosyolojik karşılığı nedir?
Galiba bu sorunun yanıtı 22 numaradaki müziğin başlığı veriyor…
“Şarkılar Sokaklara Ait…”
UZİ ve Motive söylüyor:
Spotify bugün müzikte en ölçülebilir dinleme kaynağı.
Yani kaç kişi dinliyor anında görüyorsunuz.
Bu durum şunu gösteriyor.
Müzikte iktidar sokağın eline geçmiş.
MÜZİKTE SOKAK VE DİJİTAL ALEM İKTİDARA EL KOYDU
Sokak, müziğin iktidarını, müzik yapımcılarının, Devletin TRT’sinin, radyo ve televizyonların ve DJ’lerin elinden almış.
Üstelik sokağın çok güçlü müttefikleri var.
TİK TOK, Instagram, Youtube, Netflix, Disney Plus, Prime Görüntü, HBO Max ve diziler.
Müzikte “Yeni Türkiye” Spotify listesinde çok açık biçimde görülüyor.
DJO, ULUSAL VE YERLİ LİSTEYİ NASIL DELDİ?
Türkiye Top 500 listesinde yabancı lisanda tek müzik var.
“The End of Beginning…”
Djo söylüyor.
Peki bu müzik bu kadar ulusal ve yerli bir listeyi nasıl delip de girdi birinci 50’ye…
Cevabı çok kolay.
Netflix’in “Stranger Things” dizisi sayesinde.
Çünkü “The End Of Beginning” söyleyen Djo, aslında Joe Kerry isimli oyuncu.
O ÇOCUK ASLINDA BİLDİĞİMİZ STEVE HARRİNGTON
Kimdir o?
Stranger Things sinemasında “Steve Harrington” rolünü oynayan genç…
Müzikte sahne ismi olarak Djo’yu kullanıyor.
Daha evvel “Post Animal” isimli, Chicago merkezli bir indie/pschedelic rock kümesinin gitarist ve davulcusuydu.
Şarkı aslında 2022 yılında çıkmış ve kimsenin dikkatini çekmemişti.
Stranger Things dizisinin 5’inci dönemi patlayınca bu müzik da birden viral oldu.
Nitekim Kazakistan listesine de girmiş birebir müzik.
DİZİNİN SON DÖNEMİNİN PATLATTIĞI İKİ PRİNCE ŞARKISI
Stranger Things dizisi ayrıyeten Prince’in “Purple Rain” müziğini da bütün dünyada viral yaptı.
Dizinin 5’inci döneminin finalinde o epik kısımda Prince’in iki kusursuz müziğini dinledik.
Biri “When Doves Cry” öteki “Purple Rain’di…”
Dizi sayesinde yeni kuşaklar de yine Prince’i keşfetti.
ALTIN KÜRE’DE ÖDÜL ALAN KPOP SİNEMASININ MÜZİĞİ VE MADONNA’NIN LA BAMBOLA’SI
Keza, geçen pazar akşamı dağıtılan “Golden Globe’da” ödül alan “Kpop Demon Hunters” dizisinin müziği “Golden” da o denli.
Bir anda viral oldu ve bütün dünyada listelere girdi.
Bu ortada Madonna’nın, “Dolce&Gabanna reklam sinemasında söylediği 1968’in “La Bambola” müziği da bir anda dünyanın hafızasına yine girdi.
MABEL MATİZ’E DAVA AÇMAK MANİFEST’İ SAHNEDEN İNDİRMEK
Bu liste bize şunu söylüyor.
Bütün dünyada müziğin sosyolojisi yine yazılıyor…
Devlet artık o sokaklara giremez.
Mabel Matiz’e o soruyu sormak, Manifest’i sahneden indirmek, o şarkıcını bu müzikçinin konserini yasaklamak, şenlikleri yasaklamak bir işe yaramıyor.
Ne yapabilirler derseniz…
İran’da Molla rejiminin ceberut ahlak milisi ne yapabiliyorsa onu yapabilirler.
Çünkü sokak müzikte kendi kanununu yazmaya başladı”





