Emekli astsubaylardan 51 yıllık eylem
Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği (TEMAD) üyeleri, 1975 yılından bu yana sürdürdükleri astsubayların hak arama uğraşının 51’inci yıl dönümünde Ulus Atatürk Anıtı önünde basın açıklaması yaptı.
TEMAD Genel Başkanı Cahit Koca tarafından okunan açıklamada, astsubay topluluğunun yarım asrı aşan hak çabasına dikkat çekilerek, geçmişten bugüne çözülemeyen özlük hakları problemlerinin hala devam ettiği vurgulandı.
Açıklamada, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Geçmişini bilmeyen, geleceğe istikamet veremez” kelamı hatırlatılarak, astsubayların yıllardır yaşadığı mağduriyetlerin ve karşılanmayan taleplerin kamuoyunun vicdanına emanet edildiği söz edildi. 17 Ekim 2025’te Astsubaylar Günü’nde 15 bin astsubayın Anıtkabir’de bir ortaya gelerek taleplerini lisana getirdiği anımsatıldı.
1970–1975 yılları ortasında astsubayların önemli hak kayıpları yaşadığı belirtilen açıklamada, 1970’te Devlet İşçi Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle başlayan sürecin, 1975’te en kıdemli astsubay maaşlarının fiilen asteğmen düzeyine düşürülmesiyle kabul edilemez bir noktaya ulaştığı kaydedildi. Taleplerin sıralı amirlere iletilmesine karşın karşılık bulmadığı, bunun üzerine 8–9–10 Ocak 1975 tarihlerinde ülke genelinde protesto aksiyonları gerçekleştirildiği aktarıldı.
“AÇIK BİR ADALETSİZLİKTİR”
Bu süreçte astsubayların ağır yaptırımlarla karşı karşıya kaldığı belirtilen açıklamada, sırf iki gün vazifeye gitmedikleri gerekçesiyle yüzlerce astsubayın mahpus cezası aldığı, sürgün edildiği, rütbe ilerlemelerinin durdurulduğu ve ordudan ihraç edildiği söz edildi. 1975 yılında toplam 2 bin 940 astsubayın tutuklama, açığa alma, emekliliğe sevk ve çeşitli disiplin cezalarına maruz kaldığı vurgulandı. Açıklamada, ortadan geçen yarım asra karşın bu cezaların sonuçlarının hâlâ sürdüğü belirtilerek, “Birçok suça af çıkarılmışken, sırf haklarını aradıkları için bu meslektaşlarımızın cezalarının devam etmesi açık bir adaletsizliktir” denildi. Hayatta olan yaklaşık bin mağdur astsubayın yarım asırlık bir adaletsizliğin şahitleri olarak hayatlarını sürdürdüğü tabir edildi.
“EK GÖSTERGELER EN AZ 8 BİN 400’E ÇIKARILSIN”
Emekli astsubayların ekonomik şartlarına da değinilen açıklamada, emekli maaşlarının 25 bin ile 35 bin TL ortasında olduğu, bu sayıların kıymetli bir kısmının açlık sonunun altında kaldığı belirtildi. Yoksulluk hududunun 98 bin TL’yi aştığına dikkat çekilerek, bu durumun toplumsal adalet ve insan onuruyla bağdaşmadığı tabir edildi. Açıklamada, rütbeler ortasındaki emekli maaşı farklarının derin bir eşitsizlik yarattığı vurgulanarak, bu durumun “bilinçli bir haksızlık” olduğu savunuldu. TEMAD, yapısal adaletsizliklerin giderilmesi için tazminat düzenlemesi yapılmasını, ek göstergelerin en az 4 bin 800’e çıkarılmasını, seyyanen artırımın emekli astsubaylara da yansıtılmasını, sigorta başlangıcı mağduriyetlerinin giderilmesini ve 1975 mağdurlarına iadeiitibar sağlanmasını talep etti.
TEMAD Genel Başkanı Cahit Koca, “Haklarımız teslim edilene, adalet sağlanana ve bu eşitsizlik son bulana kadar susmayacağız” dedi.
