16 Ocak’ta Beyaz Saray’ın Gazze için oluşturduğu “Barış Kurulu”nun üyelerinin belirlenmesi son günlerde çok toz kaldırdı.

Bölgeye “barış” getirmeyi vadeden ABD yönetimi, kurulu “Kurucu İcra Kurulu” ve “Gazze İcra Kurulu” olarak ikiye böldü. Kurucu şuranın bölgedeki barış ve yine yapılanma sürecine istikamet verecek stratejik kararları koordine etmesi hedeflenirken, icra konseyinin ise Gazze’deki diplomatik, güvenlik ve ekonomik adımların eşgüdümünden sorumlu olması bekleniyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan dahil bir dizi atanan ismi açıklayan ABD idaresi, tıpkı gün onlarca dünya başkanına de kurucu üye olmaları için davet yolladı. Kabul eden başkanların Kurucu İcra Heyeti’nde yer alması bekleniyor.

YEDİ ÜLKE ONAYLADI

Bugüne kadar teklife olumlu cevap veren başkanlar arasında Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Ermenistan Cumhurbaşkanı Nikol Paşinyan, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed El Nahyan ve Vietnam Cumhurbaşkanı Luong Couong yer aldı.

Bu başkanların ABD ile ilgileri göz önüne alındığında teklifi kabul etmeleri olağan karşılanırken Vietnam’ın birinci kabul edenler ortasında olması dikkati çekti. Gerçekten, 1955’te başlayan, 1963 yılında ise ABD’nin de direkt dahil olduğu Vietnam Savaşı’yla birlikte ülkenin zayiatı büyük olmuştu. Her ne kadar iki ülke ortasındaki münasebet gelişmiş ve Joe Biden periyodunda stratejik muahede imzalanmış olsa da ikinci Donald Trump idaresi, ülkeye yüzde 40’lık gümrük vergisi getirmiş, müzakerelerle bu yüzde 20’ye inmişti.

İSRAİL YENİDEN PUSUDA

Kurul üyelerinin açıklandığı ve dünya önderlerinin davet edildiği günden bu yana İsrail mevzuya temkinli yaklaştı. ABD’nin stratejik ortağı olan ülke, teklifi birinci kabul edenler ortasında yer almadı, hatta kararı eleştirdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, şuranın planlanmasına yönelik çalışmalara İsrail’in dahil edilmemesini gündeme taşıdı.

İsrail Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, heyetin “İsrail ile koordineli olmadığını ve İsrail’in siyasetiyle çeliştiği” belirtildi. Açıklamanın devamında, Netanyahu’nun İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’a, kurulun yapısına ait İsrail’in itirazlarını ABD’li mevkidaşı Marco Rubio ile görüşmesi talimatı verdiği belirtildi.

Pazartesi günü yaptığı öbür bir açıklamada ise Netanyahu, Katar ile Türkiye’nin Gazze üzerinde bir tesir alanı olmayacağını savundu.

FRANSA TEK KALDI

Batılı önderlerin, kelam konusu konsey kararından rahatsız olduklarına dair haberler Batı merkezli gazetelere yansıdı.

Aktarılanlara nazaran Almanya hükümeti, şura üyelerine en az 1 milyar dolar bağışlamaları hâlinde üç yıldan fazla vazife alabilmelerini içeren bir teklifin sunulduğu tezi ve Trump’ın kurul başkanı olarak görev alması konusunda rahatsız. Alman hükümeti kaynakları, bunun memleketler arası hukuka çakılmış son çivi olacağı kanaatinde.

Kanada Maliye Bakanı François-Philippe Champagne de 1 milyar dolar verilmesi tezine işaret ederek, Kanada’nın heyete dahil olması durumunda bu türlü bir meblağ ödemeyeceklerini söyledi.

Avrupa Komitesi sözcüsü de teklife uzaklıklı yaklaşarak, müzakerelerin devam edeceğini söyledi.

Avrupa Birliği ile son yıllarda dirsek temasında bulunan Ukrayna’nın lideri Volodimir Zelenski ise heyete Rusya’nın da davet edilmesini eleştirdi. Zelenski, Kiev’in Rusya ve Belarus ile birebir heyette yer almasını hayal etmenin güç olduğunu söyledi.

Ancak Avrupalı başkanlar ortasında Trump’ın maksadına tek Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron girdi. Kendisine gelen bir soru üzerine Trump, Macron’un heyete katılmayacağı istikametinde çıkan teze dair bir soruya, Macron’un yakında vazifeden ayrılacağı için kararın kıymetli olmadığı cevabını verdi.

Sözlerinin devamında Trump, “Onun şaraplarına ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük vergisi uygularım ve o da katılır lakin katılmak zorunda değil.” sözlerine yer verdi ve Macron’un istenmediğini argüman etti.

AFRİKA’DAN YALNIZCA İKİ ÜLKE DAVETLİ

Bloomberg’in haberine nazaran, heyete Afrika’dan sadece Mısır ve Fas önderleri davet edildi. Mısır, Hamas ile İsrail ortasındaki barış müzakerelerine mesken sahipliği yapmıştı. Fas Hükümdarı 6. Muhammed ise ABD ile istikrarlı alaka yürütmeye çalışırken Filistin’in bölgedeki tesir alanını genişletmeye dönük siyasetler izlediği biliniyor.

Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda listenin muhakkak olması bekleniyor.