Değer artışı fırtınası tersine döndü: Piyasada ‘Budala sendromu’ başladı

Son devirde piyasalarda yaşanan sert hareketler sokaktaki vatandaşın en değerli gündem unsuru haline geldi. Eş-dost ve akraba ziyaretlerinde altın gümüş ve borsa konuşulur oldu. Bir yandan fiyat yükselirken daha da yükselecek diyerek döviz bozdurup, gayrimenkul satıp bedelli metallere yatırım yapanlar bir yandan da düşerken daha da düşecek diyerek paniğe kapılanlar, banka ve finasçıların kapısını çalmaya başladı.

Finans dünyası ise bu durumu “Budala sendromu” olarak tanımlıyor. Vatandaşlara sakin kalmanın, panikle yanlış karar almaktan kişiyi uzak tutacağını lisana getiren uzmanlar, kendilerinin yatırım yaparken dikkat ettiği kriterleri de birkaç başlık altında özetleyerek kişisel küçük yatırımcıların yatırımlarda bu kriterleri göz önünde bulundurmalarını tavsiye etti. Sokaktaki yaşlı amca ve teyzeden, bakkal ve boyacıya her kesitin var olan bir yatırım aracında alım ya da satım yapmayı konuşmasının piyasaya giriş ya da çıkış için değerli bir kriter olduğunu lisana getiren uzmanlar, “Bu konuşmalar, eldeki yatırım aracını alacak ya da satacak kimsenin kalmadığını gösterir ve budala sendromu denilen döngü başlamıştır. Profesyonel büyük yatırımcılar bu durumda konumlarını genel eğilimin tam karşıtını yaparak değiştirir” bilgisini paylaştı.

ALIM-SATIM İÇİN HEDEF

Finansçılar ve büyük yatırımcılarla kişisel yatırımcılar ortasındaki bir öteki kıymetli ayrım ise giriş çıkış ve ne kadarlık mühlet için konum alındığı kararının evvelce belirlenmesi olarak özetlendi. İktisatbank Hazine Küme Müdürü Emre Deyirmencioğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Yatırımcıların en büyük kusuru, kanaatimce, risk denetimi, oyun planı ve şahsî denetim eksikliğinden kaynaklanıyor.

Karar’dan Mine Açar’ın haberine nazaran, en basitiyle yatırım kararında ‘disiplin’ gerekli. Duruma girmeden evvel ya da alım satım kararı vermeden evvel, hangi vadeyle konuma soyunduğunuza karar vermeniz gerekiyor. Bir saat sonra satmak için mi aldınız yoksa çocuğunuzun geleceği için uzun vadeli mi yatırım yapıyorsunuz. Alınan durumun kâr al ve ziyan kes düzeylerini belirlediniz mi? Durumdan çıktıktan sonra tekrar hangi düzeyden duruma geri gireceğinizi çalıştınız mı? Bu soruların yanıtları defterinizde yazılı değilse, istemeden de olsa uzun vadeli yatırımcı olur; en sonunda da ekseriyetle tabanda pes ederek konumdan çıkarsınız. Yarın yeniden burada olabilmek için, konutunuza ve otomobilinize gösterdiğiniz itinası paranıza da göstermeniz gerekiyor! Aksi hâlde “Ben aldım düştü, sattım yükseldi” nakaratı hiç bitmeyecek” dedi.

DÜŞÜŞ DEVAM EDEBİLİR

Altında ons fiyatı 5 bin 595 dolara, gram altında ise 8 bin liraya kadar çıktıktan sonra geçen haftanın son süreç gününde aşağı taraflı sert hareketler gözlendi. Ons fiyatı bin dolar geriye giderken, gram altın fiyatında kayıplar bin 800 lirayı gördü. Altın on yıldan uzun bir mühletin en makus gününde yüzde 12 paha kaybetti. Gümüşün yüzde 26’lık düşüşü ise kayıtlara geçen en büyük düşüş oldu. Ton başına 14 bin 500 doları aşan ani bir artışın akabinde, bakır fiyatları tıpkı süratle bir gerileme yaşadı. Temel ve teknik tahlillerle fiyatlarda istikametin ne halde değişeceğini hesap eden analistler, gram altında ve ons fiyatında takviye düzeylerinin yeni düşüşlere işaret ettiğini lisana getirdi. Bu noktada bilhassa düşerken alım yapmak isteyen yatırımcılara bir ölçü daha beklemek gerektiği tavsiye edildi.

ABD’DEKİ ORTA SEÇİMLER BASKI YARATABİLİR

Elinde altını olan yatırımcılara ise kısa vadeli konum alanlar için bu düzeylerden bir ölçü satış yapılması tavsiye edildi. Lakin uzun vadeli düşünen yatırımcılara durum değişikliği önerilmedi. Kısa bir müddet sonra tabandan tekrar fiyatların üste çıkacağını belirten İsviçreli yatırım bankası UBS’de altın fiyatlarındaki yükseliş beklentisinin sadece taleple alakalı olmadığını raporladı. Banka, global belirsizliklerin de fiyatlar üzerinde tesirli olacağına işaret etti ve ABD’deki orta seçimlerin baskı yaratabileceğini kıymetlendirdi. Banka, olumlu görünümüne karşın 2026 yılının sonuna hakikat hudutlu bir geri çekilme ihtimalini de masada tuttu. Deutsche Bank da düşüşe karşın altın fiyat kestirimini 6 bin dolar düzeyinde tutan büyükler ortasında yer aldı.