‘Çalışmayan’ sayısı zirvede… Türkiye’yi 2026’da bekleyen iki tehlike

Dünya muharriri Naki Bakır, bugün Türkiye iktisadına dair dikkat çeken iki başka yazı kaleme aldı. Bakır, Dünya’nın sektörel yayını Türkiye İktisadı 2026 için kaleme aldığı yazıda “Ekonomi 2025’te istikrar aradı, sıra dayanıklılık testinde” dedi. Dünya Gazetesi’ndeki yazısında ise TÜİK’in Hane halkı İşgücü Araştır­masının sonuçlarını ele aldı. Bakır, “İşsizlik ‘manşet’te tabanda ‘geniş tanım’da zirvede” sözlerini kullandı.

Naki Bakır, Türkiye İktisadı 2026’da yayımlanan yazısında “Olağan dışı iç ve dış olumsuz gelişmelerin damgasını vurduğu 2025’te Türkiye iktisadı için istikrar arayışı öne çıktı. 2026 senaryolarına ise bir çeşit yumuşak iniş öngörüsü hakim. Türkiye iktisadı açısından; dayanıklılığın teste tabi tutulacağı bir periyoda girildi.” diye yazdı.

Yazısının ilgili kısmı şöyle:

“Türkiye iktisadına dair senaryolarda 2026, bir çeşit yumuşak iniş ve tekrar dengelenme yılı olarak öne çıkıyor. 2025’te başlayan makroekonomik istikrar arayışının sürdüğü, global iktisatta yavaşlama ve ticaret siyasetlerindeki belirsizliklerin etkilediği bir atmosferde 2026, Türkiye’nin hem kırılganlıklarını hem de dayanıklılığını teste tabi tuttuğu bir yıl olacak.

Dünya iktisadında 2026 için büyüme öngörüsü yüzde 27 civarında, bu oran, pandemi öncesi ortalamanın hâlâ altında olsa da dayanıklılık göstergesi olarak okunuyor. Türkiye özelinde ise OVP’de yüzde 3.8lik bir büyüme maksadı yer alırken, birçok milletlerarası kurumun kestirimleri, ölçülü lakin istikrarlı bir büyüme ve düşen enflasyon çerçevesinde şekilleniyor. 2026 yılında Türkiye İçin büyüme varsayımları genel olarak orta vadeli bir devamlılık çizgisi yansıtıyor.”

GENİŞ TARİFLİ İŞSİZLİK ZİRVEDE

Dünya Gazetesi’ndeki köşesinde ise TÜİK’in işsizlik bilgilerini ele alan Bakır, “Aktif iş arayanların temel alındığı resmî bilgide işsiz sayısı ve manşet işsizlik oranı aralık prestijiyle tarihî taban noktaya inerken, umudunu yitirip iş aramayı bırakmışlar ile dü­zensiz ve yetersiz vadeli ça­lışanları da kapsayan geniş tarifli işsizlik oranı dorukta gerçekleşti.” dedi.

TÜİK’e nazaran, ülke genelinde 15 ve daha yu­karı yaştaki şahıslarda işsiz sa­yısının aralıkta evvelki aya nazaran 389 bin kişi azaldığını kaydeden Bakır, “3,7 milyon kişinin sistemli işi yok” dedi.

“…resmî dar tarifte ölçülen işsiz sayısı ile vakte bağlı eksik istihdamdakiler ve potansiyel iş gücünün top­lamından oluşan ‘atıl işgü­cü’ aralık prestijiyle 11 milyon 592 bin kişi olarak gerçekleş­ti.” verisini anımsatan Bakır, durumu şu biçimde anlattı:

“Bu sayı, potansiyel işgücü de eklenmiş geniş tarifli iş­gücü sayısına oranlandığın­da geniş tarifli işsizlik ora­nı olarak yüzde 28,6’ı veriyor.

Aralık 2024’te yüzde 28,1 dü­zeyinde bulunan kelam konusu oran, geçen yıl ikinci çeyrekte yüzde 30’u aşmış, haziranda yüzde 32,8’e kadar çıkmıştı. Geniş tarifli işsizliğin oranı izleyen periyotta mevsimsel tesirlerle sonlu bir düşüş gös­terse de aralık prestijiyle yüz­de 29 civarı ile tekrar rekor bir seviyede oluştu.

Geniş tarifli işsizliği gös­teren ‘atıl işgücü’ oranı mev­sim tesirinden arındırılma­mış datalara nazaran ise aralık ayında yüzde 29,1 oldu.”

DAR TANIMA NAZARAN KİMLER İŞSİZ

İş gücü araştırmasının metodolojisine nazaran bir kişinin işsiz tarifine girebilmesi için şu etkin iş arama kanallarını kullanmış olması gerekli. Bakır, “dar tamıma” nazaran, bir kişinin işsiz yakılması için aranan başlıkları şöyle sıraladı:

-Doğrudan bir patrona başvurma

-Eşe, dosta ricada bulunma

-İŞ-KUR’a başvurma

-Özel istihdam ofislerine başvurma

-Gazete, mecmua, internet aracılığıyla iş arama

-Gazeteye iş ilanı verme yahut cevaplama

-Online CV paylaşma yahut güncelleme

-Sözlü ya da yazılı iş sınavına/ mülakata girme

-Kendi işini kurmak için hazırlıklar yapma.