Bulgaristan’da Türk oyu krizi… Muhalefet partisinden 20 sandık sınırı
Güneyde Yunanistan ve Türkiye, batıda Sırbistan ve Makedonya, kuzeyde ise Romanya ile komşu olan 7 milyon nüfuslu Bulgaristan’da 2026 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri için geri sayım başladı. Bu kapsamda ülkede seçim hazırlıkları ve siyasi tartışmalar sürat kazanırken muhalefet cephesinden de dikkat çeken bir adım geldi.
Ocak ayının son günlerinde Bulgaristan Parlamentosu’nda Vazrajdane Partisi’nin Seçim Kanunu’nda değişiklik yapılmasına yönelik teklifi ele alındı. Birinci okumada kabul edilen düzenlemeye göre, Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerde Bulgaristan’ın diplomatik ve konsolosluk temsilcilikleri dışında kurulabilecek seçim sandığı sayısının 20 ile sonlandırılması önerildi.
Teklif sahibi Vazrajdane bu sınırlamanın seçim tertibini kolaylaştıracağını ve oy güvenliğini artıracağını savunurken, dayanak veren milletvekilleri de uygulama hayata geçerse mali yükten kurtulacaklarını sav etti. Öte yandan Vazrajdane Partisi bilhassa Türkiye’de sandık sayısının artmasını münasebet göstererek oy veren vatandaşların Bulgaristan’daki seçmen iradesini tam yansıtmadığını öne sürdü.
Bu teklife karşı çıkan başka muhalefet partileri de kararın yurt dışında yaşayan Bulgaristan vatandaşlarının oy kullanma hakkını fiilen kısıtlayacağını belirterek reaksiyon gösterdi. Milletvekilleri, düzenlemenin Türkiye, ABD, Kanada ve Birleşik Krallık üzere ülkelerde yaşayan Bulgar vatandaşlarını olumsuz etkileyeceğini vurguladı.
TEKLİF NE VAKİT KESİNLEŞECEK
Bu tartışmaların gölgesinde, yurt dışındaki sandık sayısına ait sınırlama teklifi birinci okumayı geçerken, düzenlemenin yasalaşması için komite sürecinin akabinde Meclis Genel Şurası’nda ikinci sefer oylanması gerekiyor. Kabul edilmesi halinde yeni kuralın bir sonraki ulusal seçimlerde uygulanması bekleniyor.
MİLLETVEKİLLERİ NASIL DUYURDU
Bu süreç esnasında Vazrajdane Ruse kenti Milletvekili Zlatan Zlatanov, 2024 Parlamento Seçimlerinde Türkiye’de 168 sandıkta 48 bin oyun kayda geçtiğini, 2021’deki Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinde ise 160 sandıkta yaklaşık 90 bin oy kullanıldığını söyledi. Zlatanov açıklamasında şunları kaydetti:
“Eğer tedbir almazsak, tekrar ülke dışındaki bağımlı, organize ve denetim edilen oylarla Bulgar Parlamentosu’na 9 milletvekili sokulduğunu görebiliriz. Bu bir parti problemi değil, ulusal güvenlik meselesidir. Bulgar seçimleri Bulgaristan’da, özgür Bulgar vatandaşları tarafından belirlenmelidir; seçim turizmi, baskı ve şemalarla değil”
Vazrajdane Plovdiv kenti Milletvekili Angel Georgiev de Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, “Manipüle edilmiş oyların önüne geçtik” sözlerini kullandı.
TÜRKİYE’YE KARŞI DÜNYAYI GÖRMEZDEN GELİYORLAR
MEÇ Partisi Milletvekili Krasimir Tsvetkov Manov ise konuk olduğu Nikolay Kolev’in programında Türkiye’de seçim sandığı sayısının 20 ile sonlandırılmasının sadece “paravan” olduğunu, asıl gayenin çok daha geniş bir kısıtlama olduğunu savundu.
Manov’un hesaplamalarına nazaran, Türkiye’den gelecek oyların kısıtlanması küçük bir tesir yaratırken, Batı Avrupa ve ABD’de yaşayan Bulgar oylarının kesilmesi çok daha büyük bir kayıp manasına geliyor. Bu duruma ait konuşan Manov, “Türkiye’den oy engelleyeceğiz diye, ‘dünyanın geri kalanındaki’ Bulgarların 170 binden fazla oyunu durduruyorlar” dedi.
PEKİ YA ÜLKELERDE DURUM NE
Odatv’nin araştırmasına nazaran, 21 ülkede toplam 2 milyon 870 bin Bulgaristan vatandaşı bulunuyor. Bu sayıya ikili vatandaşlığa sahip şahıslar de dahil. Toplamın 350 binini Türkiye, 294 binini ABD, 250 binini ise İspanya oluşturuyor.
Bununla beraber 2024 seçimlerinde Bulgaristan için Türkiye’de, 31’i Trakya’da olmak üzere toplam 168 sandık kurulmuştu. Yedi milyon nüfuslu Bulgaristan’da Türk nüfusu, 2021 datalarına nazaran 508 bin olarak kaydedilmişti.
HER BEŞ BİREYDEN BİRİ TÜRK
Öte yandan 2025 datalarına nazaran, toplamda 14 bin 357 kişi Bulgaristan vatandaşı oldu. Soy bağı göstererek vatandaşlık alan Türklerin sayısı üç bin 113 olarak açıklandı. Bir öteki deyişle vatandaşlık alan her beş şahıstan biri Türk.
PARLAMENTODA KRİTİK BÖLÜNME
Söz konusu tasarıyı sunan Vazrajdane Partisi, 2024 yılında yapılan seçimlerde 35 milletvekili çıkararak parlamentoda yer aldı. Makedonya’yı “İkinci bir Bulgaristan” olarak gören parti, Rusya yanlısı, çok sağcı ve NATO aksisi çizgisiyle biliniyor.
TÜRKLERİN TEMSİLİYETİ
Ülkedeki Türk ve Müslüman seçmenin genel olarak desteklediği Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH-DPS) ise 2024 seçimleri öncesinde ikiye bölündü.
Seçime, Partinin Onursal Başkanı Ahmet Doğan ve beraberindekiler Hak ve Özgürlükler İttifakı (ASP) ismiyle katılırken; Doğan’a karşı olan Delyan Peevski destekçileri ise HÖH-Yeni Başlangıç Partisi ismi altında yarıştı.
İki yapının seçim sonunda parlamentodaki toplam sandalye sayısı 54’e ulaşsa da, temsil 35 ve 19 milletvekili olarak ikiye ayrıldı.
“TÜRKİYE’DEKİ NÜFUSU TEHDİT OLARAK GÖRÜYORLAR”
Odatv’nin Bulgaristan’da görüştüğü kaynaklar, kelam konusu uygulamanın kabul edilebileceğini lakin kalıcı olmayacağını belirtti. 2010, 2017 ve 2021 seçim periyotlarında misal uygulamaların yaşandığını lakin her yeni hükümetin Türkiye ile güzel bağlantılar istemesi nedeniyle sandık sonunun kaldırıldığını belirten kaynaklar şunları kaydetti:
“Bulgaristan’ın içindeki Türk nüfusu değil, Bulgaristan dışındaki Türk nüfusu tehdit olarak görülüyor. Zira ülkede yaşayan Türkler, kendi içlerinde bile Bulgarca konuşmayı tercih ediyor. Kimlik şuuruyla hareket etmek çok kelam konusu değil. Lakin Türkiye tarafına baktığımız vakit burada olay değişiyor. Bir Türk diasporası var diyebiliriz.
Bulgaristan’da oy verme oranı yüzde 40 bandında. Ve ekseriyetle gençler oy kullanmayı reddediyor. Fakat Türkiye’de yani geçen en son seçimde 90 bin oy verildi. Total oyun yüzde 3 buçuğu Türklerdendi. Onların gözünde çok büyük bir risk”
Zeynep Çakır
