Yüzde 7’lik üretim hacmi yaratan Avrupa’nın bi­rinci, dünyanın ikinci en büyük üreticisi olan Türkiye beyaz eşya bölümü, “alarm” veriyor. Yıllık 29 milyon adetlik üretim ka­pasitesinin yüzde 70’ini ihracata veren dalda, geçen yıl üretim yüzde 9, ihracat yüzde 10 düşüş ya­şadı. 2024’e nazaran ihracatta 2,2 milyon adetlik kayıp veren beyaz eş­ya kesiminde, ihracat hacmi 2017 düzeylerine kadar geriledi. Dal temsilcileri, kayıpların kalıcı hale gelmemesi için ihracatı destekle­yecek siyasetlere her zamankin­den daha çok gereksinim duyduklarını vurgulayarak ‘destek’ daveti yap­tılar.

İÇ SATIŞALRDA YÜZDE 3 DARALMA

Arçelik, BSH, Dyson, Elect­rolux, Haier Europe, Miele, Sam­sung, Versuni (Philips) ve Vestel üzere yerli, milletlerarası, ithalatçı ve üretici firmaları bünyesinde ba­rındıran Türkiye Beyaz Eşya Sa­nayicileri Derneği’nin (TÜRK­BESD) paylaştığı bilgilere nazaran, 2025 yılında 6 ana eser grubun­da 2024’e kıyasla iç satışlarda da yüzde 3 oranında daralma yaşandı. 2025 yılı iç piyasa satışları 9,9 mil­yon adet olarak gerçekleşti. Beyaz eşya kesimi, 60 bin direkt, 600 bin dolaylı istihdam alanı sağlıyor.

’10 YILDA ELDE EDİLEN KAZANIMLARIN KAYBEDİLME RİSKİ’

2025 yılında 20,2 milyon adet olarak kaydedilen ihracat hacmi­nin 2017 düzeylerine geri döndü­ğünü belirten TÜRKBESD Baş­kanı Alper Şengül, bu durumun bölüm için son 10 yılda elde edilen kazanımların kaybedilme riski an­lamına geldiğini vurguladı. “Can damarı ihracat olan sektörümüz­de, ihracat hacminin 10 yıl evvelki düzeylere geri dönmüş ol­ması endüstrimiz ismine en­dişe verici. Bu durum, re­kabet gücümüzün korunması açı­sından kritik bir eşiğe gelindiğini gösteriyor” diyen Şengül, ihracatı destekleyecek siyasetlere her za­mankinden daha fazla gereksinim duy­duklarını vurguladı.

Artan girdi, güç ve finansman maliyetleri ile ticaret siyasetlerindeki belirsiz­liklerin rekabetçiliği giderek daha kırılganlaştırdığını söyleyen Şen­gül, buna ek olarak dış pazarlarda Uzak Doğulu oyuncuların reka­betçi maliyetlerle elde ettikleri pa­zar hissesi kazanımlarının da kesim üzerinde ek baskı oluşturduğu­nu belirtti. 2026 için temkinli ol­duklarını belirten Şengül, “İhracat ve iç pazarda gözlenen zayıf seyir, bölümümüz açısından 2026’da da­ha temkinli bir periyoda işaret edi­yor.

Bu süreçte, üretim ve ihracat kapasitemizin korunması, istih­damın sürdürülebilirliği ve yurt­dışında rekabet gücümüzün deva­mı açısından belirleyici olacak. Bu nedenle girdi maliyetlerinin den­gelenmesi ve yurtdışı pazarlarda rekabeti zayıflatacak ek yükler­den kaçınılması kritik kıymet taşı­yor” diye konuştu.

MADE İN EUROPE

Avrupa Birliği’nde son dönem­de gündeme gelen “Made in Euro­pe” tartışmalarını da dal ola­rak hassasiyetle yakından takip et­tiklerini belirten Şengül, “Made in Europe düzenlemesinin gündeme gelmesi halinde, mevcut ekono­mik entegrasyon seviyesi, mevzu­at ahengi ve iklim amaçları dikka­te alınarak Türkiye’nin bu sürecin dışında bırakılmaması gerektiği kanaatindeyiz” dedi. Şengül, Dün­ya Ticaret Örgütü temellerine gö­re Made in Europe uygulamasının tartışmalı olduğunu da ekledi.

AB endüstrisiyle güçlü entegrasyonun değerli bir öteki başlığı olan Sınır­da Karbon Düzenleme Mekaniz­ması (SKDM) tesirinin rekabet­çiliği direkt etkileyebileceğine de değinen Şengül, şunları söyledi: “SKDM uygulamaları ve Made in Europe üzere yaklaşımların, AB ile derin biçimde entegre olmuş sana­yimiz açısından rekabetçilik kaybı yaratmaması için, Türkiye’nin te­darik zincirlerindeki pozisyonu dik­kate alınarak değerlendirilmesini son derece kıymetli buluyoruz.”

‘GEKAP YÜKÜ YAKLAŞIK 3 MİLYAR TL’

Beyaz eşya endüstrisinin son dört yılda hem global pazarlarda yaşa­nan daralma hem de artan maliyet ögeleri nedeniyle ihracatta ge­rileme yaşadığını belirten TÜRK­BESD Yönetim Kurulu Üyesi Be­nay Bakışkan, bilhassa Geri Ka­zanım İştirak Hissesi (GEKAP) artışlarının dalda önemli maliyet baskısı yarattığını vurguladı.

Ba­kışkan, “2020’de uygulanan ünite fiyatlar, Aralık 2025 prestijiyle yüz­de 1550-1666,7 bandında artarken, Aralık 2025 ÜFE ve TÜFE’de bu artışlar sırasıyla yüzde 735,5 ve yüzde 596,1 gerçekleşti. Bugün bölümümüze yansıyan yıllık GEKAP yükü yaklaşık 3 milyar TL seviyesine ulaştı. 2020- 2025 yılları ortasında kümülatif tesir değerlendirildiğinde ise, yal­nızca beyaz eşya kesiminden tah­sil edilen GEKAP gelirlerinin yak­laşık 250 milyon dolar düzeyine ulaştığı varsayım ediliyor” dedi.

PİYASALARDA 10 MİLYON ADET ESKİ ÜRÜN

Beyaz eşya sektörü­nün, üretimden satışa ve sa­tış sonrası hizmetlere kadar ge­niş bir ekosistemi tabir ettiğini belirten TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri, “İç pazarı destekleyecek ve sürdürülebilir talebi güçlendirecek adım­ların gecikmeden hayata geçiril­mesi büyük ehemmiyet taşıyor” dedi. Güç verimli eserlerin yaygın­laşmasına yönelik kapsamlı bir hareket planına duyulan gereksinimi lisana getiren Kuseyri, 2014 yılına kıyasla buzdolabı eser grubun­da hacimlerin yüzde 18 oranın­da artmış olmasına karşılık güç tüketiminde yüzde 16 tasarrufu sağlandığının altını çizdi.

Piya­sada yaklaşık 10 milyon adet eski teknolojiye sahip eser bulundu­ğunu kaydeden Kuseyri, bilhassa mahallî idarelerden takviye bek­lediklerini belirterek, talepleri şöyle sıraladı: “Tasarruflu ürün­lere geçiş için ‘eskiyi getir, yeniyi götür’ kampanyalarında toplama, hurda dönüşümü üzere takviyeler olabilir.”

ANTİ-DAMPİNGLER REKABET GÜCÜNÜ ZAYIFLATTI

Beyaz eşya üzere kritik imalat sanayi dallarında kıymetli girdi maliyetlerinden olan yassı çelik, emniyet camları ve polistiren materyal kümelerindeki müdafaacı siyasetler hakkında aktüel bilgileri paylaşan TÜRKBESD Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Mehmet Yavuz, “Girdi maliyetlerimizin yaklaşık yüzde 17’sini oluşturan yassı çelik eserleri kapsamında yer alan soğuk, galvaniz ve boyalı saclara yönelik devam eden anti-damping soruşturmasının, bölümümüzün muhtaçlıkları da dikkate alınarak, ülkemizin bütüncül ekonomik çıkarlarına uygun formda yürütülmesi ve tedbirsiz olarak sonuçlandırılması büyük kıymet taşıyor.

Ayrıca, bu eserlerin bir kısmı, yerli üretimle karşılanamayacak teknik özellikler taşıdığı için yalnızca makul kalite ve ölçülerde ithalat yoluyla temin edilebiliyor. Mevcut gümrük vergilerine ek soruşturma sonucu yeni bir verginin daha getirilmesi, hem iç pazarda hem de memleketler arası pazarlarda rekabet gücümüzün zayıflamasına neden olacak” dedi.