Fener Rum Patriği, tarihî olarak Ortodoks dünyasında “ekümenik” (evrensel) bir manevî liderlik tezine sahip. Türkiye ise bu sıfatın tüzel ve siyasi bir statü doğurduğunu savunarak tanımamakta.

Ankara’ya nazaran Fener Rum Patrikhanesi, Türkiye Cumhuriyeti hudutları içinde yaşayan Rum Ortodoks cemaatinin dini liderliği; memleketler arası yahut kozmik bir yetkisi yok. “Ekümenik” sıfatının kabulü, Patrikhaneye milletlerarası hukukta özne niteliği kazandırabileceği ve bunun Türkiye’nin egemenlik alanını daraltabileceği gerekçesiyle reddediliyor.

Lozan Barış Antlaşması da bunu tüzel bir tabana taşıyor. Türkiye, Lozan Barış Antlaşması’nda patrikhaneye siyasi ya da milletlerarası bir statü verilmediğini, sadece Türkiye’deki gayrimüslim azınlıkların dini gereksinimleri çerçevesinde varlığının kabul edildiğini savunuyor. “Ekümenik” unvan Lozan metninde yer almıyor.

“EKÜMENİK PATRİK” SIFATIYLA İSPANYA HÜKÜMDARINA MEKTUP YAZDI

Ancak tüm bunlara karşın Fener Rum Patriği Bartholomeos, “ekümeniklik” konusunu kaşımaya devam ediyor.

Bartholomeos, 19 Ocak’ta İspanya Hükümdarı Altıncı Felipe’ye gönderdiği mektupta kendisinden “Konstantinopolis ve Yeni Roma Başpiskoposu Ekümenik Patrik” diye bahsetti.

Söz konusu söz, Türkiye’nin resmi olarak tanımadığı “ekümenik” sıfatının yabancı bir devlet liderine yazılan resmi metinde kullanılması nedeniyle dikkat çekti.

Bartholomeos’un mektubu toplumsal medyada sirkülasyona girdi. Çok sayıda reaksiyon paylaşımı yapılırken hükümete bu mevzuda davet yapıldı.

BAŞSAĞLIĞI DİLEDİ

Fener Rum Patriği Bartholomeos, İspanya’nın Cordoba eyaletinde meydana gelen yüksek süratli tren kazası nedeniyle İspanya Hükümdarı 6. Felipe’ye bir taziye mektubu gönderdi. Bartholomeos, mektubunda kazada hayatını kaybedenler için başsağlığı dilerken, yaralıların bir an evvel uygunlaşması temennisinde bulundu ve İspanyol halkıyla dayanışma bildirisi verdi. Mektupta, Ekümenik Patrikhane ismine dualar edildiği belirtilirken, acil yardım gruplarına de güç ve sabır dilendi.

“55 YIL SONRA TEKRAR YENİ ÖĞRENCİLERİ AĞIRLAYABİLECEK”

Hızını alamayan Bartholomeos, Heybeliada Ruhban Okulu ile ilgili yeniden farklı açıklamalarda bulundu. Ruhban Okulu’nun etrafındaki yerlerde düzenlemelerin sürdüğünü belirterek, “Çalışmaların yaz aylarında tamamlanması bekleniyor. O vakte kadar Ruhban Okulu’nun gerekli müsaadeleri alacağını umuyoruz. Böylelikle 55 yıl sonra tekrar yeni öğrencileri ağırlayabilecek” dedi.

TRUMP ÜZERİNDEN GÖZDAĞI VERDİ

Daha da ileri giden Rum Papaz, “Gerekli siyasi iradenin mevcut olduğu görülmektedir” diyerek, hükümeti işaret etti. “Bazı sıkıntıların hala çözülmesi gerekse de değerli ilerleme kaydedildiğine inanıyorum” diyen Bartholomeos, sözü ABD Başkanı Trump’a getirmeyi de ihmal etmedi. Rum Papaz, “ABD Başkanı Donald Trump, bizi büyük bir sıcaklıkla karşıladı” diyerek, Türkiye’ye açık açık ileti verdi.

Bartholomeos’un kelamlarını haberleştiren Ulusal Gazete, “Okul açılmış da haberimiz yokmuş” manşetini attı.

HEYBELİADA RUHBAN OKULU TARTIŞMASI

Heybeliada Ruhban Okulu’nun yine faaliyete geçmesi, Türkiye’de uzun yıllardır hem hukuk hem siyaset düzleminde tartışılıyor. Okulun 1970’lerden bu yana kapalı kalması, “yükseköğretim mevzuatı ve devlet denetimi” vurgusunu öne çıkarırken; Patrikhane cephesi, ruhban yetiştirme muhtaçlığına uygun bir model talep ediyor. Türkiye ise problemin, Patrikhane’nin statüsü ve “ekümeniklik” tartışmalarıyla birlikte okunmasından ötürü egemenlik ve yetki alanı hassasiyeti taşıdığı görüşünde.

Deniz Berktay’ın “Türkiye’nin bölgedeki gücü artar’ diyenler iyi okusun: Heybeliada Ruhban Okulu neden açılamaz” yazısını okumak için tıklayın: