Avrupa Birliği (AB) Kurulu, yasa dışı göçle uğraşta işbirliği yapan üçüncü ülkelere vize süreçlerinde kolaylık sağlanması, vizesiz seyahat rejimlerinin daha sıkı izlenmesi ve yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için vizesiz seyahatin devamının desteklenmesini hedefleyen yeni teklifini açıkladı.

AB Kurulu Lider Yardımcısı ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden sorumlu üye Henna Virkkunen ile İç Bağlantılar ve Göçten sorumlu üye Magnus Brunner, birbiriyle kontaklı yeni göç ve vize stratejisi teklifini tanıtmak üzere ortak basın toplantısı düzenledi.

Virkkunen, “Vize siyasetimiz günümüz gerçeklerini, büyük jeopolitik değişimleri, global rekabeti ve gelişen güvenlik meselelerini yansıtmalıdır. AB, kıymetlerimize sadık kalırken çıkarlarımızı savunmak için tüm araçlarımızı kullanmalıdır” sözlerini kullandı.

AB’nin vizeyi daha stratejik, koordineli ve kararlı bir halde kullanmak istediğini belirten Virkkunen, bu maksatla birinci kapsamlı AB vize stratejisini önerdiklerini lisana getirdi. Virkkunen, “Güvenilir ortaklar için netlik ve verimliliğe, suistimalle çaba etmek ve tehditlere cevap vermek için daha güçlü araçlara muhtaçlığımız var” dedi.

“YENİ BİR YOL HARİTASI BELİRLİYORUZ”
Güvenilen partnerlerin vize sürecinin kolaylaştırılmasıyla desteklenmesi gerektiğine işaret eden Virkkunen, “Özellikle, yeni kurulan ve süratle büyüyen şirketler için amaçlı, süratli bir AB vize programının uygulanabilirliğini kıymetlendirmemiz gerekiyor” diye konuştu.

Brunner de göç ve vize stratejilerinin “ikiz” olduğunu vurgulayarak, “Bunlar birbirleriyle çok yakından irtibatlı. Birlikte ilerlemeleri gerekiyor. Bu iki stratejiyle, AB’ye kimin girebileceği, kimin kalabileceği ve elbette kimin AB’den ayrılması gerektiği konusunda yeni bir yol haritası belirliyoruz” bilgisini paylaştı.

“AB’ye vizesiz seyahat etmek elbette bir ayrıcalıktır” diyen Brunner, şöyle devam etti: “Bu ayrıcalık elbette beraberinde sorumlulukları da getirir. Stratejimizde bu sorumlulukları da daha net hale getiriyoruz. Örneğin, üçüncü ülkelerin vize muafiyeti alabilmeleri için objektif kriterleri karşılamaları gerekecek. Vize reddi oranlarının düşük, geri dönüş oranlarının ise yüksek olması gerekecek.”

TÜRKİYE SORUSUNA YANIT
Bir gazetecinin “Bu stratejide bilhassa Türkiye üzere öne çıkarmak istediğiniz belli ülkeler var mı?” sorusuna Brunner, “Herkesle görüşüyoruz. Elbette belli bir ülke yok, lakin çok objektif, adil ve sağlam kurallar hazırlamamız gerekiyor ve AB dışındaki ortaklarımızla da bunu görüşüyoruz” cevabını verdi.

ÖNERİDE NELER VAR
Yeni Vize Stratejisi, vize serbestisi, güvenlik, dijitalleşme ve yetenek çekme alanlarında kapsamlı düzenlemeler öngörüyor.

Bu çerçevede, vizesiz seyahatten faydalanması beklenen ülkeler açık kriterler üzerinden pahalandırılacak, mevcut vizesiz rejimler ise berbata kullanımın önlenmesi maksadıyla daha sıkı izlenecek.

Strateji kapsamında, “geri dönüş ve geri kabul bahislerinde işbirliği göstermeyen, AB’nin güvenliğini tehdit eden hareketlerde bulunan” üçüncü ülkelere yönelik vize müracaatlarının askıya alınması yahut kısıtlanması üzere tedbirler gündeme gelebilecek.

Bunun karşılığında, geri dönüş ve geri kabul, güvenlik ile yasa dışı göçle çaba alanlarında AB ile aktif ve sürdürülebilir işbirliği yürüten üçüncü ülkelere de vize müracaat süreçlerinde kolaylaştırıcı uygulamalar, daha elverişli prosedürler ve teşvik edici düzenlemelerin sağlanması amaçlanıyor.

Stratejiyle birlikte, sağlam yolculara yönelik kolaylıklar da artırılacak.

Kanıtlanmış seyahat geçmişine sahip şahıslara daha uzun periyodik çok girişli vizeler verilmesi, iş dünyası için doğrulanmış şirketlerden oluşan ortak bir listenin oluşturulması planlanıyor.

MEVCUT VİZESİZ SEYAHAT REJİMLERİ
Yeni strateji kapsamında, mevcut vizesiz seyahat rejimleri de daha sıkı kontrole tabi tutulacak.

Yenilenen Vize Askıya Alma Sistemi çerçevesinde, vizesiz seyahatten yararlanan ülkelerin yükümlülüklere ahengi sistemli olarak izlenecek.

Bu düzenek ile vizesiz seyahatin berbata kullanımının önlenmesi ve koşullara ahengin sürdürülmesinin sağlanması hedefleniyor.

Yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için ise uygulamanın devamı garanti altına alınacak.

DİJİTALLEŞME
Dijitalleşme, stratejinin temel ögeleri ortasında yer alıyor.

Vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi’nin (ETIAS), 2026’nın son çeyreğinde devreye girerek seyahat öncesi denetimleri kısmen otomatikleştirmesi öngörülüyor.

Vizeye tabi yolcuların, müracaat süreçlerini büsbütün çevrim içi tamamlayabilmesine imkan tanınacak.

Birliğin bilişim sistemlerinin 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkez üzerinden birden fazla data tabanının tıpkı anda sorgulanabilmesi mümkün olacak. Bu sayede bilgi paylaşımının güçlendirilmesi ve vize berbata kullanımının önlenmesi hedefleniyor.

Yeni strateji kapsamında AB, nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi teşebbüsçüler için mevcut mevzuatta muhtemel değişiklikleri kıymetlendirecek.

“Start-up” ve “scale-up” kurucularına yönelik gayeli bir yasal çerçeve oluşturulması da stratejide yer alıyor.

Ayrıca, vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve patronlara dayanak sağlanması ve nitelikli müracaatlar için ek AB fonları ayrılması öngörülüyor.