AB, Hindistan ile 19 yıl evvel başlayan hür ticaret mutabakatı müzakerelerini tamamladı. Hindistan ile yapılan 27 Ocak tarihindeki mutabakat güvenlik ve savunma iştirakini içeriyor. Bu adımdan çabucak evvel de 17 Ocak tarihinde Güney Amerika Ortak Pazarı (MERCOSUR) ile -25 yıllık müzakerelerin ardından- hür ticaret muahedesi imzalanmıştı.

MERCOSUR İLE MUAHEDE AB’Yİ İKİYE BÖLDÜ
MERCOSUR’la yapılan mutabakat kapsamında sığır eti, kümes hayvanları ve süt eserleri üzere birtakım tarım eserlerinde gümrük avantajları sağlanacak. Buna karşılık Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’dan oluşan MERCOSUR ülkeleri, Avrupa sanayi eserlerine pazarlarını daha fazla açacak.

Anlaşmayla birlikte, yaklaşık 700 milyon tüketiciyi kapsayan dünyanın en büyük ticaret bölgelerinden birinin kurulması öngörülüyor. AB şirketleri için bölgede yeni fırsatlar yaratması beklenen mutabakat kapsamında, AB’nin MERCOSUR’a yıllık ihracatında yüzde 40’a varan artış olabileceği varsayım ediliyor. Metinde ayrıyeten MERCOSUR’dan AB’ye gönderilen hassas tarım eserlerinin pazara erişiminin gerekli durumlarda sınırlandırılabilmesine imkan tanıyan önlem unsurları de yer alıyor.

Anlaşma, Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Kurulu’nun onay sürecinin akabinde yürürlüğe girecek. Brüksel, bu muahedeyi Latin Amerika ticaretinde AB’nin hissesini ve tesirini artırabilecek değerli bir jeopolitik kazanım olarak görüyor. Avrupalı çiftçiler ise düşük standartlarla üretildiğini öne sürdükleri ucuz tarım ve hayvancılık eserlerinin Avrupa pazarını doldurabileceği ihtarında bulunarak, bunun birçok çiftliğin iflasına yol açabileceğini savunuyor. Mutabakata Almanya ve İspanya takviye verirken, başta Fransa, Polonya ve Macaristan olmak üzere kimi ülkeler ile Avrupa genelindeki çiftçi örgütleri karşı çıkıyor.

AB İLE HİNDİSTAN’IN GÜVENLİK VE SAVUNMA ORTAKLIĞI

Avrupa ticaret rotasını yine çizmek için Hindistan’la da kapsamlı bir muahede imzaladı. AB ile Hindistan halihazırda yılda 180 milyar euro üzerinde mal ve hizmet ticareti gerçekleştiriyor. Muahede kapsamında, AB’nin Hindistan’a yaptığı eser ihracatını 2032 yılına kadar iki katına çıkarması bekleniyor. Hindistan, AB’ye başka ticaret ortaklarının hiçbirine sağlamadığı düzeyde gümrük vergisi indirimleri sunuyor.

Böylece Hindistan, AB arabalarına uygulanan gümrük vergilerini kademeli olarak yüzde 110’dan yüzde 10’a indirecek. Kelam konusu vergilerin 5 ila 10 yıl içinde sıfıra kadar düşürülmesi öngörülüyor.
AB’den ithal edilen makinelere yönelik yüzde 44, kimyasallarda yüzde 22 ve ilaçlarda yüzde 11’e varan gümrük vergilerinin de büyük ölçüde kaldırılması planlanıyor.

AB’nin tarım ve besin eserleri ihracatına uygulanan ortalama yüzde 36’nın üzerindeki gümrük vergileri de mutabakatla birlikte kaldırılacak.

Hindistan’ın başşehri Yeni Delhi’de 27 Ocak’ta düzenlenen imza merasiminde konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, korsanlıkla gayret için ortak deniz tatbikatları üzere adımlarla deniz güvenliği konusunda işbirliğini derinleştireceklerini ve siber ile hibrit tehditlere karşı çabayı hızlandıracaklarını lisana getirdi.

Tüm bu gelişmeler yaşanırken AB Kurulu Başsözcüsü Paula Pinho, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin, “Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunamayacağı” tarafındaki açıklamaları hakkında şu yorumu yaptı: “Çeşitli cephelerde giderek daha dirençli ve bağımsız hale gelmeyi sağlamaya kararlıyız.”

TÜRKİYE’YLE TANSİYON HATTI
Avrupa Birliği’nin peş peşe imzaladığı Özgür Ticaret Muahedeleri Türkiye’de derin bir rahatsızlığa neden olurken, AB’nin kamu ihalelerinde ‘Made in Europe’ kuralını uygulamaya karar vermesi taraflar ortasında görünmeyen krizi derinleştirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 4 Aralık 2025’te Brüksel’e hitaben kaleme aldığı mektupta, ‘Made in Europe’ uygulamasına yönelik görüşlerini lisana getirdi.
Türkiye’nin muahedenin revize edilmesine yönelik taleplerine Avrupa kulak kapatırken, Middle East Eye’ın haberine nazaran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen ay Avrupa Kurulu Başkanı’na gönderdiği mektupta kamu ihalelerinde “Made in Europe” otomotiv eserlerine öncelik tanıyacak yeni AB düzenlemesine ait tasalarını iletti.

Konuyla ilgili bilgi sahibi yetkililer, Middle East Eye’a (MYY) Erdoğan’ın mektubu 4 Aralık’ta gönderdiğini söyledi. Yetkililere nazaran mektup, Ankara’nın Türkiye’nin bu çeşit teşebbüslerde “üçüncü ülke” pozisyonunda değerlendirilmesinin bölgesel paha zincirleri ile Türkiye-AB Gümrük Birliği açısından riskler yaratacağı istikametindeki ihtarının kesimi.

TÜRKİYE KAPSAM DIŞI BIRAKILDI
Türkiye ve Avrupa Birliği ortasında 1995’ten bu yana yürürlükte olan Gümrük Birliği mutabakatı, sanayi ve işlenmiş tarım eserlerini kapsarken; hizmetler, dijital ticaret ve ham tarım eserlerini dışarıda bırakıyor. Türkiye ve AB ortasındaki ticari iştirakin en güçlü ayağını ise otomotiv bölümü oluşturmakta. 2025 datalarına nazaran Türkiye, toplam otomotiv ihracatının %72’sine denk gelen yaklaşık 30 milyar dolarlık satışı AB pazarına gerçekleştirdi.

AB’nin yeni taslak düzenlemesi, eserlerde muhakkak oranda “Avrupa menşeli” içerik kaidesi arıyor. Lakin “Made in Europe” tarifi şimdilik yalnızca AB üyeleri ile İzlanda, Norveç ve Lihtenştayn’ı (Avrupa Ekonomik Alanı) kapsarken, Türkiye bu tarifin dışında tutulmakta. Özgür ticaret mutabakatı olan ülkeler için birtakım istisnalar öngörülse de durum belirsizliğini koruyor.

Kaynaklar, düzenlemenin yasalaşmasının bir yılı bulabileceğini ve Türkiye’nin AB ile olan derin ekonomik bağları sayesinde istisna kapsamına alınabileceğini belirtiyor. Lakin kesim temsilcileri için önemli bir ihtar da var: Türk şirketlerinin lobi faaliyetlerinde geç kaldığı ve yıllarca yalnızca devlet kanallarına güvendiği vurgulanıyor. Uzmanlar, Türk firmalarının artık ABD yahut Çinli rakipleri üzere direkt ve kesintisiz lobi yapması gerektiğinin altını çiziyor.