6 Şubat’ın üstünden üç yıl geçti: Bölge hala kırılgan
6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli sarsıntılar, büyük bir insani yıkımın yanı sıra üretim, istihdam, ticaret ve lojistik zincirlerinde Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik kırılmalarından birine yol açtı. Dünya gazetesinde yer alan habere nazaran, ortadan geçen üç yılda bölgede fiziki tekrar inşa kıymetli ölçüde hızlanırken, ekonomik toparlanma vilayetler ve bölümler ortasında farklı süratlerde ilerliyor. Bugün zelzele bölgesinin ortak gündeminde finansmana erişim, istihdamın sürdürülebilirliği ve üretim gücünün kalıcı biçimde yine kurulması yer alıyor.
ORTAK TALEP: UZUN VADELİ VE DİRENÇ ODAKLI POLİTİKALAR
Deprem bölgesindeki oda liderleri, kısa vadeli takviyelerin hayati olduğunu lakin kalıcı toparlanma için kâfi kalmadığını tabir ediyor. Finansmana erişimin kolaylaştırılması, teşviklerin uzatılması, istihdamı koruyan uygulamalar ve afet risklerini merkeze alan sanayi planlamaları olmadan ekonomik güzelleşmenin tamamlanamayacağı vurgulanıyor. Fiziki yaralar büyük ölçüde sarılırken, ekonomik ve toplumsal toparlanmanın vakte yayıldığına dikkat çekiliyor.
ADANA VE GAZİANTEP BÖLGENİN EKONOMİK YÜKÜNÜ TAŞIYOR
Adana Sanayi Odası Başkanı Zeki Kıvanç, kentin sonlu fiziki hasara karşın zelzele sonrası süreçte lojistik ve üretim açısından kritik bir rol üstlendiğini belirtti. Endüstrinin kriz periyotlarında toplumsal dayanıklılık açısından da stratejik olduğunu vurgulayan Kıvanç, afet risklerini gözeten sanayi planlamasının mecburilik haline geldiğini söz etti.
Gaziantep Sanayi Odası Başkanı Adnan Ünverdi ise konut gereksiniminin karşılanması, üretimin tekrar işler hale gelmesi ve göçün önlenmesi konusunda kıymetli ara alındığını söyledi. Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Tuncay Yıldırım da kentin güçlü sanayi altyapısı sayesinde sarsıntı bölgesi iktisadının taşıyıcı kolonlarından biri olduğunu vurguladı.
İLÇELERDE VE KÜÇÜK VİLAYETLERDE TOPARLANMA DAHA YAVAŞ
İslahiye Ticaret Odası Başkanı Selahattin Türkmen, Nurdağı ve İslahiye’de toparlanmanın vakit aldığını belirterek, bilhassa istihdam ve finansmana erişimde önemli sıkıntılar yaşandığını lisana getirdi. KOSGEB kredi geri ödemelerinin silinmesi ya da ertelenmesi talepleri öne çıkıyor.
Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Torunoğlu, kent iktisadının hâlâ kırılgan olduğunu, birçok esnafın konteynerlerde ticaret yapmaya devam ettiğini söyledi. İnşaat bölümünün süreksiz olarak istihdamı ayakta tuttuğunu belirten Torunoğlu, endüstriye yönelik uzun vadeli teşviklerin gerekliliğine dikkat çekti.
MALATYA VE HATAY’DA TİCARİ HAYAT AĞIR YARA ALDI
Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, kentte 27 bin 500 iş yerinin kullanılamaz hale geldiğini, istihdamın önemli biçimde düştüğünü belirtti. Yüksek faiz ortamı ve artan arsa fiyatlarının yatırımları etraf vilayetlere kaydırdığı söz ediliyor.
Antakya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hikmet Çinçin ise Hatay’da inşa faaliyetlerinin hızlanmasına karşın üretim ve istihdamın şimdi sarsıntı öncesi düzeylere ulaşamadığını vurguladı. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmana erişimde zorlandığına dikkat çekti.
YAPISAL DÖNÜŞÜM VE YENİ KALKINMA ARAYIŞI
Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mustafa Buluntu, süreci sadece toparlanma değil, endüstride dönüşüm fırsatı olarak gördüklerini belirtti. Yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve sürdürülebilir üretim ön plana çıkarken, İskenderun ve Gaziantep’te de daha dirençli bir ekonomik yapı hedefleniyor.
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ise sarsıntı sonrası altyapıdan toplumsal takviyelere kadar geniş bir alanda milyarlarca liralık yatırım yapıldığını, üretim ve ticaretin tekrar ayağa kaldırılması için kalıcı adımlar atıldığını söyledi.
