ABD’de göçmenlere karşı sert siyasetler ülkede tartışma konusu oldu. Bilhassa ocak ayı, protestolar ve şovlarla dünyanın gündemine oturdu. Operasyonlar kapsamında, iki ABD vatandaşının ABD’li memurlar tarafından öldürülmesi, şovların patlak vermesinin ana sebeplerinden biri oldu.

Hükümetin siyasetlerinin yanında, bu operasyonları icra eden Göç ve Gümrük Koruma (ICE) memurları tenkitlerden; şirketler ise trajedilere ve protestolara sebep olan sert siyasetlerden doğan maddi kardan nasibini aldı.

22 MİLYAR DOLAR CEBE İNDİ

Financial Times’ın haberine nazaran şirketler, Ocak 2025’te vazifeye başlayan Donald Trump idaresinin sert göçmenlik siyasetlerinden son bir yılda toplam 22 milyar dolar kar elde etti.

Trump’ın dahil olduğu Cumhuriyetçi Parti’ye dönük bağışlarıyla bilinen Tommy Fisher’ın sahipliğini yaptığı inşaat şirketi Fisher Sand & Gravel da çıkar sağlayanlar ortasında. Bilgilere nazaran şirket, ülkenin güneyinde inşa edilen duvar projesi kapsamında Haziran 2025’ten bu yana CBP kontratlarıyla toplam 6 milyar dolar kazandı.

Özel uçuş hizmeti veren CSI Aviation şirketi ise Trump’ın vazifeye geldiği günden itibaren, ICE ile imzaladığı kontratlardan toplam 1,2 milyar dolar çıkar elde etti.

Bazı şirketlerin ise teşkilatlarla direkt kontratı bulunmuyor lakin hizmetleri ve eserleri operasyonlarda kıymetli rol oynuyor. Amazon ve Microsoft, üçüncü taraf bayiler aracılığıyla, ABD kurumlarına sırasıyla en az 75 milyon dolar ve 93 milyon dolar kıymetinde hizmet sunuyor.

İngiltere merkezli şirketlerin de kontratı bulunuyor. İngiliz özel güvenlik şirketi G4S, Ocak 2025’ten bu yana ICE ile 68 milyon dolarlık mukavele imzaladı

Smiths Detection ise CBP kontratları aracılığıyla 62 milyon dolardan fazla gelir elde etti.

İKİ ŞİRKET ÖNE ÇIKIYOR: PALANTIR VE DELOITTE

ABD hükümetinin mukavele datalarına nazaran, son periyotta tartışmaların odağı olan bilgi tahlil şirketi Palantir, ocak ayından bu yana ICE ile toplamda 81 milyon dolarlık mukavele imzaladı.

Resmî datalara nazaran, on yıldan uzun müddettir ICE ile kontratları bulunan Palantir, nisan ayında ICE için özel oluşturduğu takip sistemi için bir işletim sistemi oluşturmak üzere 30 milyon dolarlık bir muahede imzaladı. Şirket ayrıyeten, “yasa dışı göçmenlerin seçimi ve yakalanması operasyonlarını kolaylaştırmayı” amaçlayan araçlar sağlamak üzere de kontrat imzaladı.

Bu şirket, yakın vakitte ABD gündemini hayli meşgul etti. Palantir’e yönelik tenkitler, şirketin sırf teknik bir hizmet sağlayıcı değil, kamusal karar alma süreçlerine fiilen nüfuz eden bir aktör haline gelmesi üzerinde ağırlaştı Bilhassa sıhhat, güvenlik ve göç üzere en hassas alanlarda kullanılan yazılımların, hangi datayı nasıl önceliklendirdiği tartışma başlıkları oldu.

Bir öbür şirket ise Deloitte isimli bir danışmanlık şirketi. Deloitte, hem ICE hem de CBP ile son bir yılda toplam 100 milyon dolarlık kontrat imzaladı. Şirketin öne çıkan özelliği, genel müdürünün Joseph Ucuzoğlu olması.

KİM BU UCUZOĞLU

Joseph Ucuzoğlu, dijital kaynaklarda “Türk asıllı Amerikalılar” kategorisinde sınıflandırılıyor. Ucuzoğlu’nun kamuya açık soybilim kayıtlarında Türkiye kökenli olduğu yer alıyor. Kelam konusu kayıtlara nazaran Ucuzoğlu’nun babası Mair (Mario) Ucuzoğlu, 1921 yılında İzmir’de dünyaya geldi.

Joseph Ucuzoğlu, 11 Temmuz 1977 tarihinde California eyaletinin Los Angeles kentinde doğdu. Joseph, çocukluğunu ve gençliğini bu metropolde geçirdi, eğitim hayatını ise Güney California Üniversitesi’nde (USC) tamamladı.

2005’te ABD Menkul Değerler ve Borsa Kurulu’na seçilen Ucuzoğlu, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) yıllık toplantısına etkin olarak katılan isimlerden biri. Ucuzoğlu ayrıyeten, 2023’teki BM Özel Dal Forumu da dahil olmak üzere Birleşmiş Milletler’e bağlı forumlarda da yer aldı.

Ucuzoğlu’nun başını çektiği Deloitte, ICE’a “polis sistemleri ve kolluk kuvvetlerinin vazifeden alınması ve uzaklaştırılması operasyonlarına yönelik analizler” sağlıyor. Şirketin hizmetleri ortasında, ICE’nin maksatları tespit etmesi için “internet araştırması ve bilgi tahlili takviye hizmetleri” de yer alıyor.

BÜTÇELER KATLANDI

ICE’ın harcamalarının 2025’in son yarısında iki kattan fazla arttığı biliniyor. Bu bağlamda teşkilat, bütçesini 1,5 milyar dolardan 3,7 milyar dolara çıkardı. CBP’nin özel bölüm yüklenicilerine yaptığı harcamalar ise 2025 yılının ikinci yarısında yedi kat arttı. Teşkilat, sırf bu ay yaklaşık 2 milyar dolarlık yeni kontratlı iş bildirdi. Bu sayı, 2025 yılının birinci yarısının tamamından daha fazla.

Ulaş Fakir