Büyük büyüme büyük tehdit: Spor ekonomisi alarm veriyor
Küresel spor, sırf stadyumlarla ve profesyonel liglerle hudutlu olmayan yapısıyla, turizmden teknolojiye uzanan dev bir ekonomik ekosistem olarak trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaşırken, bu süratli yükseliş birebir vakitte önemli riskleri de beraberinde getiriyor.
Dünya gazetesinden Alp Ulagay, “Spor iktisadı yol ayrımında” başlıklı yazısında bu tehlikeye işaret etti.
Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) “Halk ve Gezegen İçin Spor Raporu”, global spor iktisadının sadece profesyonel spordan ibaret olmadığını, spor turizminden kitle sporuna, ekipman satışından dijital platformlara uzanan geniş bir ekosistem oluşturduğunu ortaya koydu. Rapora nazaran spor iktisadı 2025 prestijiyle 2,3 trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaştı.
300 MİLYAR DOLAR OLARAK HESAPLANDI
Bu dev iktisat; profesyonel spor, iştirak sporu, spor gereçleri ve spor turizmi olmak üzere dört çekirdek dal üzerine konseyi. Fakat en görünür alan olmasına karşın profesyonel spor, 140 milyar dolarlık hacmiyle en düşük hisseye sahip bölüm pozisyonunda bulunuyor. Buna karşılık spor turizmi 672 milyar dolar, spor materyalleri bölümü 614 milyar dolar, iştirak sporu ise 560 milyar dolarlık hacme ulaştı. Yayıncılık, dijital platformlar, görüntü oyunları ve giyilebilir teknolojileri kapsayan irtibatlı kesimlerin toplam büyüklüğü ise 300 milyar dolar olarak hesaplandı.
Raporda, global spor iktisadının süratli büyümesini sürdüreceği, 2030’da 3,7 trilyon dolara, 2050’de ise 8,8 trilyon dolara ulaşmasının beklendiği belirtildi. Bu büyümede spor aktiflikleri ile spor turizmi ortasındaki etkileşimin belirleyici olduğu, spor turizminin 2030’a kadar en süratli büyüyen çekirdek kesim olmaya devam edeceği vurgulandı.
İKİ TEHDİT
Öte yandan rapor, iki temel tehdide dikkat çekti: fizikî hareketsizlik ve iklim değişikliği. Bu risklere karşı tedbir alınmaması halinde 2030’a kadar 517 milyar dolar, 2050’ye kadar ise 1,6 trilyon dolarlık gelirin risk altında olduğu söz edildi. Tahlil olarak kaynak idaresi, sporun kent ömrünün merkezine alınması ve kamu-özel iştirakleriyle hedefe yönelik sermaye akışının hızlandırılması önerildi.
Spor Diplomasisi Uzmanı Prof. Dr. Cem Çetin ise Türkiye açısından en büyük tehdidin fizikî hareketsizlik olduğunu belirterek, iklim şartlarındaki bozulma, memleketler arası çatışmalar ve görüntü oyun bağımlılığının spor faaliyetlerini ve spor iktisadını olumsuz etkileyebileceği ikazında bulundu.
Çetin, şöyle dedi:
“Türkiye Avrupa’da en genç nüfusa sahip ülke. Fakat bu gençler hareketli ve etkin bir yaşama ne kadar hazır? Bu gençlere ve çocuklara bedensel aktiviteye dayalı etkinlikler sunmamız gerekiyor. Fizikî hareketsizliği spora en büyük tehdit olarak görüyorum.”
