Rus Bakan Lavrov açıkladı… ABD’nin İran planı

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye gazetesi müellifi Sevil Nuriyeva’ya röportaj verdi. Ukrayna probleminde Batı’nın Kiev’i bir “piyon” olarak kullandığını belirten Rus Bakan, NATO’yu “geçmişin kalıntısı bir atavizm” olarak niteledi ve ittifakın Rusya hudutlarına gerçek genişlemesini jeopolitik bir operasyon olarak kıymetlendirdi.

ABD’NİN İRAN PLANI

İran ve İsrail ortasındaki tansiyona dair Moskova’nın arabuluculuk rolüne vurgu yapan Lavrov, ABD’nin İran siyasetinin temelinde petrol akışlarını ve Hürmüz Boğazı üzere kritik rotaları denetim etme isteğinin yattığını savundu.

Trump’ın, memleketler arası hukukun tüm normlarını -üst seviye devlet yetkililerinin dokunulmazlığı dahil- hiçe sayarak, Venezuella’ya yönelik hukuk dışı bir operasyon başlattığını kaydeden Lavrov, “Şu anda eşiyle birlikte Amerikan hapishanesinde olan Lider Maduro’yu kaçırmaya teşebbüs etti. Ve bu süreçte açıkça ‘Venezuella petrolüne muhtaçlığımız var’ dedi. İran petrolü de birebir mantıkla kıymet taşıyor; çünkü İran, bu kaynağa sahip ülkelerin en başında geliyor” dedi.

“Neredeyse eminim ki Amerikalılar, bu petrol akışlarını da denetim etmek ister” diyen Lavrov, “Hele ki, açık okyanustaki Venezuella’dan farklı olarak, burada Hürmüz Boğazı üzere petrol rotalarının güvenliği açısından kritik jeostratejik bir nokta var. Hasebiyle bu da, bilhassa Trump idaresinin açıkça beyan ettiği çıkarlar göz önüne alındığında, siyasetin bir modülü muhtemelen” tabirlerini kullandı.

TAHRAN’DAKİ REJİM

Lavrov, “Tahran’daki rejim problemine, yani Başbakan Netanyahu’nun hiç gizlemediği ‘İran, İsrail’in varlığına yönelik bir tehdittir’ telaffuzuna gelirsek… Son vakitlerde Lider Putin ile Başbakan Netanyahu ortasında bir dizi temas oldu. Ayrıyeten bizim de İranlı önderlerle sistemli temaslarımız var. Biz her vakit, hem İsrail hem de İran ile güzel bağlara sahip olduğumuz için, bu tansiyonun yatıştırılması gerektiği konusunda yeterli niyetli arabuluculuk teklif ederiz” diye konuştu.

YETENEKLİ TÜRK DİPLOMATLAR

Suriye’de Ahmet Şara liderliğindeki yeni devirde stratejik iş birliğinin kesintisiz sürdüğünü ve yıllık ticaret hacminin bir milyar dolara yaklaştığını kaydeden Lavrov, Türkiye ile Rusya’nın bölgesel krizlerin tahlilinde ve çok kutuplu dünya sisteminin inşasında sahip olduğu sinerjiye dikkat çekti ve “Eğer biri bu çökmekte olan yapıyı kurtarabilirse, o da yetenekli Türk diplomatlardır” dedi.

Başkan Trump, memleketler arası hukukun tüm normlarını -üst seviye devlet yetkililerinin dokunulmazlığı dahil- hiçe sayarak, Venezuella’ya yönelik hukuk dışı bir operasyon başlattı. Şu anda eşiyle birlikte Amerikan hapishanesinde olan Lider Maduro’yu kaçırmaya teşebbüs etti. Ve bu süreçte açıkça ‘Venezuella petrolüne gereksinimimiz var’ dedi. İran petrolü de tıpkı mantıkla kıymet taşıyor; çünkü İran, bu kaynağa sahip ülkelerin en başında geliyor.

Lavrov “Neredeyse eminim ki Amerikalılar, bu petrol akışlarını da denetim etmek ister. Hele ki, açık okyanustaki Venezuella’dan farklı olarak, burada Hürmüz Boğazı üzere petrol rotalarının güvenliği açısından kritik jeostratejik bir nokta var. Hasebiyle bu da, bilhassa Trump idaresinin açıkça beyan ettiği çıkarlar göz önüne alındığında, siyasetin bir modülü muhtemelen” dedi.

ESAD’IN DURUMU

Lavrov, “Moskova’da ikamet eden Esad hakkındaki isimli kovuşturma taleplerine karşı tavrınız nedir” sorusuna şöyle cevap verdi:

“Bu soru uzun vakittir gündemimizde değil. Ortaklarımız her şeyin nasıl olduğunu çok âlâ biliyor. Beşşar Esad’ın ailesiyle birlikte Aralık 2024’te, kentlerde çatışmaların yaşandığı ve duygusal durumdaki insanların ona vefat tehditleri savurduğu bir devirde Rusya Federasyonu’na nasıl geldiğinin farkındalar. Ona bu imkan büsbütün insani nedenlerle sağlandı ve kendisi de bunu kullandı. Şayet ülkemizin iç hayatını takip ediyorsanız, Beşşar Esad’ın Suriye işlerinde rastgele bir rol oynamadığını görebilirsiniz.”

RUSYA-TÜRKİYE İLİŞKİLERİ

Türkiye’nin, her büyük ülke üzere, kendi ulusal çıkarları olduğunu tabir eden Lavrov, şunları söyledi:

“Bunları hayata geçirirken, Türk halkının Osmanlı İmparatorluğu’na dair tarihi hafızasına da başvuruyor. Biz bunu çok yeterli anlıyoruz. Dahası, biz de Türk halklarının temsil edildiği bir ülke olarak, yüzyıllardır ‘tarihsel hafızanın korunması’ hareketine katılıyoruz. Hatta bu tarihi tecrübenin, mevcut siyasi gayeler için olumlu bir formda kullanılmasını da destekliyoruz. Bu kapsamda Rusya, iki yıl evvel, ‘Altay – Türklerin Anavatanı’ bahisli yıllık bir siyaset bilimi forumu başlattı. Partiler, siyasetçiler ve resmi vazifeliler bu foruma katılıyor. Bu cins iki aktiflik aslında gerçekleşti. Üçüncüsü bu yıl Kazakistan’da yapılacak. Bence bu, bizi birbirine yakınlaştıran bedelleri nasıl koruduğumuzun somut örneklerinden biridir. Evet, bu yakınlaşmada farklı boyutlar var, fakat asıl kıymetli olan bu boyutlardan hakikat sonuçlar çıkarmak ve gerçek dersleri almaktır.

İki cumhurbaşkanının liderliğinde Türk meslektaşlarımızla bunu epey başarılı bir biçimde yapıyoruz. Biz, Türkiye’nin bağımsızlığının tanınması üzere ortak tarihimizin bu değerli sayfalarını da hatırlıyoruz.

FİDAN’A ÖVGÜ

Türkiye ile ilgili “Çok ortak noktamız var” diyen Lavrov, “ Türk meslektaşlarla çalışırken kendimizi her vakit çok rahat hissediyoruz. Bu hem Hakan Fidan hem de onun selefleri için geçerli” dedi.

Bu ortada, şu anda AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) Genel Sekreteri olan Sn. Feridun Sinirlioğlu için de geçerli. Şayet biri bu çökmekte olan yapıyı kurtarabilirse, o da yetenekli Türk diplomatlardır.”