Nükleer yıkıma ’85 saniye’ kaldı: Gerekçesi yapay zeka
ABD’deki Chicago Üniversitesi’nde “Bulletin of the Atomic Scientists” mecmuasının idare takımı tarafından 1947 yılı prestijiyle nükleer felaket için geri sayımı başlatılan sembolik saati, gece yarısına daha da yaklaştırıldı. Saat, gün bitimine 85 saniye kala olarak güncellenerek, dünyanın sonunu temsil eden gece yarısına bugüne kadarki en yakın noktaya ayarlanmış oldu.
Bilim insanları, saatin daha ileri alınmasına münasebet olarak, nükleer güçler Rusya, Çin ve ABD’nin giderek saldırganlaşan tavırları, Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmalar ve yapay zekaya ait telaşları münasebet gösterdi.
Bilim insanları, nükleer kıyametin yaklaşmasına ait öngörünün münasebetlerini açıklarken, yapay zekanın askeri sistemlere denetimsiz bir formda entegre edilmesine ait tehditler, yapay zekanın berbata kullanılmasıyla ortaya çıkabilecek biyolojik tehditler ve global ölçekte dezenformasyon yayılmasındaki üstlenebileceği role ait risklere de işaret etti.
“BİZİM GÖRDÜĞÜMÜZ ŞEY, GLOBAL LİDERLİKTE BAŞARISIZLIK”
1945’te ortalarında Albert Einstein ve J. Robert Oppenheimer’ın da bulunduğu bilim insanları tarafından kurulan mecmuanın CEO’su Alexandra Bell basına yaptığı açıklamada, “Kıyamet Günü Saati, global risklerle ilgili ve bizim gördüğümüz şey, global liderlikte başarısızlık” tabirlerini kullandı. Bell, “Hangi hükümet kelam konusu olursa olsun, neo-emperyalizm ve Orwellvari bir idare anlayışına yöneliş, yalnızca saati gece yarısına daha da yaklaştırmaya yarar” dedi.
Bell, “Nükleer riskler açısından bakıldığında 2025’te hiçbir olumlu gelişme yaşanmadı” sözlerini kullandı. Nükleer silah denemelerine ait tehditlerin yine gün yüzüne çıktığını da belirten Bell, “Nükleer silah kullanımı riski sürdürülebilir değil ve kabul edilemez derecede yüksek” dedi.
Ukrayna’daki savaş, ABD ile İsrail’in İran’ı bombalaması ve Hindistan ile Pakistan ortasındaki çatışmaların oluşturduğu risklere işaret eden Bell, ayrıyeten Asya’da Kore Yarımadası ve Tayvan’a ait gerilimler ile ABD Başkanı Donald Trump’ın bir yıl evvel misyona gelmesiyle birlikte artan tansiyonlara de gönderme yaptı.
Daha önce ABD Dışişleri Bakanlığı Silahların Kontrolü, Caydırıcılık ve İstikrar Bürosu’nda Nükleer İşlerden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı olarak misyon yapan Bell, “Rusya, Çin, ABD ve öteki büyük ülkeler, giderek daha saldırgan ve nasyonalist hale geldi” sözlerini kullandı. Bell, büyük ülkelerin “kazanan her şeyi alır” zihniyetine dayalı güç rekabetinin dünyanın karşı karşıya olduğu risklerin düşürülmesi için gerekli olan milletlerarası işbirliğini zayıflattığını belirtti.
NÜKLEER SİLAH DENEMELERİNİ BAŞLATMA KARARI ALMIŞTI
ABD ile Rusya ortasında hala yürürlükte olan son nükleer mutabakat olan New START antlaşması, 5 Şubat’ta sona erecek. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, eylül ayında yaptığı açıklamada her iki tarafın konuşlandırılmış nükleer savaş başlığı sayısını bin 550 ile sınırlayan bu mutabakatın kararlarının geçerliliğini bir yıl daha uzatmaya hazır olduklarını duyurmuştu. ABD Başkanı Trump, bu teklife şimdi resmi bir cevap vermedi.
ABD Başkanı Trump, ekim ayında ABD ordusuna 30 yılı aşkın bir ortadan sonra tekrar nükleer silah denemelerini başlatma talimatı vermişti.
2017 yılında Kuzey Kore’nin gerçekleştirdiği deneme haricinde hiçbir nükleer güç, çeyrek asrı aşkın bir müddettir nükleer silah denemesi gerçekleştirmemişti.
KIYAMET GÜNÜ SAATİ DÖRT YIL İÇİNDE ÜÇÜNCÜ KERE İLERİ ALINDI
1947’de gece yarısına 7 dakika kala olarak ayarlanan Kıyamet Günü Saati, o tarihten bu yana sekiz kere geri, 18 sefer ileri alındı. Saatin, dünyanın nükleer kıyametini timsal eden gece yarısından en uzak olduğu saat 1991’de 17 dakika ile olurken, en yakın olduğu saat ise 85 saniye ile bugün oldu. Bilim insanlarının bugünkü müdahalesi, saatin son dört yıl içinde üçüncü defa gece yarısına yaklaşacak formda yine ayarlanması oldu.





