Werner Herzog’un 2007 üretimi belgeselinden alınan ve toplumsal medyada tekrar dolanıma giren “Nihilist Penguen” görüntüsü, kısa müddette global bir fenomene dönüştü. Sürüden ayrılıp karşıt istikamete yürüyen penguen, izleyiciler için bir hayvan davranışından çok, çağdaş insanın kopuş ve mana arayışının metaforu olarak yorumlandı.

Bu yorumların akabinde Odatv, “Nihilist Penguen” ile duygusal bağ kuran izleyiciler için kaçış, yalnızlık ve varoluş temalarını işleyen 10 sineması okuyucuları için derledi.

“Nihilist Penguen” görüntüsü toplumsal medyada yayılırken, izleyicilerin en sık bağdaştırdığı imal Into the Wild oldu. Sean Penn’in yönettiği sinema, toplumsal beklentileri geride bırakıp bilinmeze yanlışsız yola çıkan Christopher McCandless’ın kıssasını anlatıyor. Tıpkı sürüden ayrılıp karşıt istikamete yürüyen penguen üzere, McCandless da herkesin “doğru” kabul ettiği rotayı reddediyor.

INTO THE WILD (2007) – SEAN PENN

Film, tabiata kaçışı romantize eder üzere görünse de, ilerledikçe bu tercihin bedellerini açıkça gösteriyor. Yalnızlık, yanlış kararlar ve geri dönüşsüzlük duygusu anlatının merkezine yerleşiyor. Into the Wild, nihilist penguen metaforuyla kesiştiği noktada, kaçışın özgürlük kadar kırılganlık da taşıdığını hatırlatıyor; istikametini şuurlu seçmenin bile insanı hayatta tutmaya yetmeyebileceğini gösteriyor.

THE MOTORCYCLE DIARIES (2004) – WALTER SALLES

Walter Salles’in yol sineması geleneğinden gelen bu sinema, fizikî bir seyahati zihinsel bir dönüşüme eşlikçi olarak kullanıyor. Genç Che Guevara’nın Latin Amerika boyunca ilerledikçe dünyaya ve adaletsizliğe bakışı değişiyor. “Nihilist Penguen” ile kesiştiği nokta, sürüden kopuşun şuurlu bir politik tercihe dönüşmeden evvel yaşanan o bilinmeyen arayış hali. Yol, burada da bir varıştan çok farkındalık süreci.

PARIS, TEXAS (1984) – WIM WENDERS

Wim Wenders’in en sessiz ancak en güçlü sinemalarından biri. Konuşmaktan çok susan, bağ kurmakta zorlanan bir adamın çölün ortasından çıkıp hayata tekrar temas etmeye çalışmasını anlatıyor. Penguenin aksi istikamete yürüyüşü üzere, sinemadaki karakter de toplumsal akışın dışında duruyor. Paris, Texas, kopmuş birinin geri dönmeye çalışırken bile yabancı kalabileceğini hatırlatıyor.

SYNECDOCHE, NEW YORK (2008) – CHARLIE KAUFMAN

Charlie Kaufman, hayatı anlamlandırma eforunu şuurlu olarak karmaşık ve yorucu bir yapıya dönüştürüyor. Denetim etme isteği, mana bulma takıntısı ve kaçınılmaz sona yaklaşma hissi sinemanın merkezinde. “Nihilist Penguen” ile benzerliği, tarafını kaybetmiş olmanın yarattığı panikte yatıyor. Her şeyi anlamaya çalışmak da bazen penguenin karşıt istikamete yürümesi kadar çıkmaz bir yol olabiliyor.

AN ELEPHANT SITTING STILL (2018) – HU BO

Hu Bo’nun tek uzun metrajı, kaçamama hissini neredeyse fizikî bir yükle izleyiciye yüklüyor. Karakterler hareket ediyor fakat hiçbir yere varamıyor. Nihilist penguenle kesiştiği nokta, umudun bile sessizleştiği o sakinlik hali. Penguen yürür, lakin hayatta kalamaz; sinemadaki karakterler de yaşar, lakin çıkış bulamaz.

THE MAN WHO WASN’T THERE (2001) – COEN KARDEŞLER

Coen Kardeşler bu sinemada gürültüden bilhassa kaçıyor. Hayatın kenarında duran, olup bitene aralı bir karakter üzerinden varoluşsal bir boşluk anlatılıyor. Nihilist penguen üzere, karakter de akışın içinde lakin ona ilişkin değil. Olan biteni izliyor, istikamet vermiyor.

LEAVE NO TRACE (2018) – DEBRA GRANIK

Debra Granik, sistemden uzak ömrü romantize etmeden ele alıyor. Tabiatla iç içe bir hayat, özgürlük kadar kırılganlık da barındırıyor. Penguenin sürüden ayrılışı üzere, sinemadaki tercih de bedelsiz değil. Kopuşun gerisinden gelen yalnızlık ve uyumsuzluk açıkça gösteriliyor.

CAPTAIN FANTASTIC (2016) – MATT ROSS

Matt Ross, sisteme karşı durmayı idealize etmek yerine sorguluyor. Alternatif bir ömür mümkün mü, yoksa bu da diğer bir kapan mı? Nihilist penguenle kesiştiği yer, sürüden ayrılmanın otomatik olarak gerçek ya da özgürlükçü olmadığı fikri.

PATERSON (2016) – JIM JARMUSCH

Jim Jarmusch’un sakin anlatısı, büyük kırılmalar olmadan geçen bir hayatı merkeze alıyor. Penguenin yürüyüşü nasıl sessizse, Paterson da o denli. Büyük manalar aramadan, yalnızca var olma haline bakıyor.

A GHOST STORY (2017) – DAVID LOWERY

David Lowery, vaktin akışını ve insanın geçiciliğini neredeyse sözcüksüz anlatıyor. Nihilist penguenin yürüyüşü nasıl anlamsız üzere görünüyorsa, sinema de varlığın iz bırakıp bırakmamasını sorguluyor. Hayat devam ediyor; sen olsan da olmasan da.

BONUS: NAKED (1993) – MIKE LEIGH

Mike Leigh’nin Naked sineması, “Nihilist Penguen” metaforunun en sert ve en çıplak karşılıklarından biri olarak öne çıkıyor. Sinema, Londra sokaklarında hedefsizce dolaşan Johnny karakteri üzerinden aidiyetsizlik, öfke ve varoluşsal kopuşu anlatıyor. Johnny’nin seyahati bir kaçış ya da düzgünleşme vaadi taşımıyor; tıpkı sürüden ayrılan penguen üzere, nereye gittiğini bilmese de akışın bilakis yürümeye devam ediyor.

Leigh, karakterini romantize etmiyor ve izleyiciye rahatlatıcı bir mana sunmuyor. Naked, “neden?” sorusunu sorup yanıtsız bırakan, huzursuz edici fakat dürüst bir sinema olarak, nihilist penguenin sessiz yürüyüşünü insan lisanına çeviren en güçlü örneklerden biri olarak bedellendiriliyor.