The New York Times yazdı: Trump 1,5 milyar doları nasıl cebe indirdi
ABD’nin en tesirli gazetelerinden The New York Times, Donald Trump’ın ikinci devrinde başkanlık koltuğunu ferdî çıkarları için nasıl kullandığını mercek altına aldı. Gazetenin editoryal şura imzasıyla yayımlanan “Trump 1 milyar 408 milyon 500 bin doları nasıl cebe indirdi?” başlıklı başyazıda, Trump ailesinin kripto paralardan yabancı yatırımlara, medya mutabakatlarından yabancı devlet armağanlarına kadar uzanan gelir ağları kaleme alındı.
NYT’ye nazaran bu tablo, sadece etik ihlalleri değil, ABD demokrasisinin meşruiyetini tehdit eden bir “çıkar düzenini” de gözler önüne seriyor. NYT yazısında Trump’ın başkanlık anlayışı şöyle anlattı:
“Başkan Trump hiçbir vakit ülkesinin kendisi için ne yapabileceğini soran bir adam olmadı. İkinci devrinde de, birincisinde olduğu üzere, bunun yerine ülkesinin kendisi için neler yapabileceğinin hudutlarını zorluyor.”
Gazeteye nazaran Trump, başkanlığı kamu hizmeti olarak değil, şahsî yarar üretme aracı olarak görüyor:
“Başkanlığı sömürmeye tüm gücünü ve yaratıcılığını harcadı; insanların, şirketlerin ve öbür ülkelerin, hükümet gücünü kendi çıkarlarına hizmet ettirmek umuduyla ceplerine ne kadar para koymaya hazır olduklarını keşfetmeye yöneldi.”
BAŞKANLIK KOLTUĞUNDAN EN AZ 1,4 MİLYAR DOLAR KAZANDI
NYT’nin haber kuruluşlarının tahlillerine dayandırdığı hesaplamaya nazaran:
“Trump, başkanlık makamını kullanarak en az 1,4 milyar dolar kazandı. Bu sayının eksik olduğunu biliyoruz, zira karlarının bir kısmı kamuoyunun gözünden saklı kalıyor.”
Gazete, bu sayının alt hudut olduğunu, zımnî kalan yararlar nedeniyle gerçek fiyatın daha yüksek olabileceğini bilhassa vurguluyor.
YURTDIŞINDAKİ PROJELER
Trump Organization’ın yurtdışındaki projeleri yazının değerli başlıklarından biri:
“Umman’da bir otel. Hindistan’ın batısında bir ofis kulesi. Riyad’ın dışında bir golf sahası… Bunlar, Trump Organization’ın yurtdışında sürdürdüğü 20’den fazla projeden sadece birkaçı”
NYT, bu projelerin birçoklarının yabancı hükümetlerin onayı ve takviyesi olmadan mümkün olmayacağına dikkat çekiyor. Haberde Vietnam örneği öne çıkarılıyor:
“Yönetim, Trump Organization’ın Hanoi dışında 1,5 milyar dolarlık bir golf kompleksi için temel atmasından yaklaşık bir ay sonra Vietnam’a yönelik tehdit ettiği gümrük tarifelerini düşürmeyi kabul etti.”
‘AMAZON’DAN 28 MİLYON DOLAR CEBE İNDİRDİ’
Trump ailesinin, Melania Trump hakkında çekilecek bir belgesel için Amazon’dan aldığı fiyat de yazıda yer alıyor:
“Trump ailesi, Melania Trump hakkında çekilecek bir belgesel için Amazon’dan 28 milyon dolar cebe indirdi.”
NYT, Amazon’un bu proje için piyasa şartlarının çok üzerinde ödeme yaptığını ve bunun siyasi bağlamdan bağımsız düşünülemeyeceğini aktarıyor.
Ayrıca büyük teknoloji ve medya şirketlerinin Trump’a yaptığı uzlaşma ödemeleri de dikkat çekiyor:
“Büyük teknoloji ve medya şirketleri, Trump’ın yine seçilmesinden bu yana toplam 90,5 milyon dolar fiyatında uzlaşma ödemesi yaptı”
KATAR’IN İKRAM ETTİĞİ UÇAK
Gazetenin en çarpıcı örneklerinden biri ise Katar’ın Trump’a armağan ettiği uçak:
“Başkan Harry Truman 1953 yılında vazifesinden ayrıldığında, bir arabası bile yoktu. Eşiyle birlikte trenle Missouri’ye döndü ve bir mühlet ordudan aldığı emekli maaşıyla yaşadı. Kamu hizmetini ticarileştirdiğini düşündüğü hiçbir işi kabul etmedi ve “Onların Harry Truman’ı işe almakla ilgilenmediklerini, eski ABD liderini işe almak istediklerini biliyordum” dedi. Trump, misyonundan ayrıldığında Katar’dan armağan olarak aldığı 400 milyon dolarlık Boeing 747’yi de yanında götürmeyi ve başkanlık kütüphanesinde sergilemeyi planladığını söyledi.”
Trump’ın bu armağanın politik tesirini inkâr etmediği de yazıda hatırlatılıyor.
EN BÜYÜK GELİR KAPISI KRİPTO PARALAR
NYT’ye nazaran Trump ailesinin en büyük yararı kripto paralardan geldi:
“Trump ailesi, çeşitli kripto paralar üzerinden en az 867 milyon dolar kazandı.”
Gazete, bu sistemin yabancı aktörlerin ve çıkar kümelerinin lidere dolaylı yoldan para aktarmasına imkân tanıdığına dikkat çekiyor.
