Türkiye’nin birinci ve tek denize düşmekle sonuçlanan uçak kazasının gerisinde kalan tek şey, Marmara’nın derinliklerinde 51 yıldır yatan bir uçağın enkazı. YouTuber Nedim Kuru ve grubu kazanın meydana geldiği 31 Ocak 1975 tarihinden beri enkazına ulaşılamayan uçağın peşine düştü. Su altı drone’u aracılığıyla uçağın enkaz modüllerinin peşine düşen Kuru, sonar aramayla radarda denizin derinliklerinde uçağa dair bir imaj tespit etti.

UÇAĞIN HİKAYESİ
Türk Hava Yolları (THY) 1973’te Hollanda’dan beş F-28 aldı ve bu uçaklara “Bursa, Van, Sivas, Samsun, Trabzon” isimleri verildi. Bu uçakların beşinin de sonu kaza oldu. Oksijen Gazetesi’nden Baran Can Sayın, Bursa uçağının hikayesini anlattı…

31 Ocak 1975’te İstanbul üzerinde şiddetli bir fırtına ve sağanak hakimdi. İzmir’deki Cumaovası Havalimanı’ndan kalkan Türk Hava Yolları’nın (THY) 345 sefer sayılı uçağı İstanbul semalarına ulaşmış. Fokker F-28 tipi bu yolcu jetinin ismi “Bursa”. Yeşilköy Havalimanı’nına problemsiz bir uçuşun akabinde iniş yapmak üzere. Kokpitte kaptan tecrübeli pilot Mehmet Topçuoğlu var. Topçuoğlu, Türk Hava Kuvvetleri’nde yarbaylık rütbesine kadar erişmiş. Kanada’da uçuş eğitimi almış. Üç yıldır THY’de uçuyor. Şimdi geride bir eş ve dört çocuk bırakacağından, uçakta bulunan 42 kişi Marmara’nın derinliklerine gömüleceklerinden habersiz. Yanında ikinci pilot Nusret Demirel oturuyor. Evli ve bir çocuğu olan Demirel, yalnızca bir yıldır THY’de çalışmakta. Mürettebatın geri kalanı ise hostesler Serap Özşahin ve Leyla Önal. 20’li yaşlarında olan iki genç bayan THY’de çalışmaya başlayalı şimdi 1.5 yıl olmuş. Dört dakika geçiyor… Saat 18.39. Uçağın tekerlekleri açılıyor, kuleyle irtibat kuruluyor. “Bursa”, tam piste iniş yapacakken havalimanının elektrikleri kesiliyor. Pist bir anda karanlığa gömülüyor.

Kulenin bildirisi: “Pas geçiniz. Işıklar yanmıyor. Pas geçiniz.”

“TK345 SENİ KAYBETTİM”
Uçak tekrar yükseliyor. Hangar önüne çıkan işçi, Ataköy’e gerçek tırmanan uçağın ışıklarını seyrediyor. Işıklar karanlıkta uzaklaşıyor, uzaklaşıyor, kayboluyor. Ne acı ki İETT Genel Müdürü Saffet Gürtav elektrik kesintisinin gerçekleşeceğini saat 18 ve 18.10’da iki kez havalimanı idaresine bildirmişti. Havalimanında elektriğin kesileceği biliniyordu. Fakat Türkiye’nin en büyük havalimanının jeneratörü, fakat 22 saniye üzere uzun bir müddet sonra devreye girdi. Havalimanında jeneratör devreye girdiğinde ve ışıklar tekrar yandığında uçak çoktan Marmara’ya yanlışsız yönelmişti bile. Birebir sırada pistte kalkış için Pan-Am’e ilişkin bir Boeing 707 bekliyordu. Kule, Topçuoğlu’na bunu bildirdiğinde kaptan pilot centilmence yanıtladı: “Tabii, kalkabilir. Müsaade verebilirsiniz.” Amerikan uçağı kalkış yapana kadar Marmara Denizi üstünden bir çeşit daha atıp havalimanına iniş için döneceğini kuleye iletti. Ortadan dakikalar geçti ancak Bursa uçağından hiçbir sinyal yoktu… Saat 18.52’de kule davet yapmaya başladı: “TK345 seni kaybettim. Beni duyuyor musun?” Sessizlik. Tekrar tekrar denediler. O sırada uçuş yapan başka pilotlar da kendi telsizleriyle Bursa’ya ulaşmaya çalıştılar. Hiçbir frekanstan karşılık alınamıyordu. Cumhuriyet gazetesinin kaza sonrası yayımlanan nüshasına nazaran ise Topçuoğlu’ndan son bir sinyal alınabilmişti. Topçuoğlu kuleye şu sözlerle sesleniyordu: “Rüzgar altındayım. Kötü…” Gazetenin haberine göre Topçuoğlu’nun son sözleri bunlardı.

(YouTuber Nedim Kuru ve grubu Marmara Denizi’nin derinliklenide Bursa uçağının enkazını birinci sefer radar ile saptadı)

42 ŞAHISTAN 2’SİNİN VÜCUDUNA ULAŞILABİLDİ

Uçakta 37 yolcu, 4 mürettebat olmak üzere 41 yolcu olduğu sanılıyordu. Ama kazanın akabinde hostes Leyla Önal’ın 2.5 yaşındaki yeğeni Elif’i de İzmir’den İstanbul’a giderken kayıtsız olarak yanına aldığı ortaya çıktı. Yani toplam 42 kişi Marmara’nın sularına gömüldü. Dalgalarla biri Bandırma biri de Marmara Adası’na taşındığı için yalnızca Günay Gönülkapan ve Orhan Taşangil’in vücutlarına ulaşılabildi. 40 kişinin cansız vücudu ise hala denizin tabanında. Onlardan birinin kardeşi kaza akşamı arkadaşlarıyla meskende oturuyordu. Ünlü müzikçi Seyyal Taner apansızın televizyonda kardeşinin fotoğrafını gördü. Kardeşi Serap Özşahin uçağın iki hostesinden biriydi. 20 yaşındaydı. O gün aslında uçuşu yoktu fakat uçakta vazifeli olan hostes gelemeyince son saniyede görevlendirilmişti.

‘BİR MEZARI BİLE YOK’
Gazeteci Aksiyon Türk’ün Bursa uçağı kazasına ait olarak 2011’de yayımlanan “Beklerken” isimli kitabında Taner o geceyi şöyle anlatıyordu: “Bir an var, hatırlıyorum, konut haliyle sokaklarda koşuyordum. Gerimden arkadaşlarım adımı bağırıyorlar. Ben koşarak havaalanına gidiyorum.” Sonra kendini fırtınanın ortasında, kıyafetleriyle denize girerken bulmuştu. “Serap! Serap!” diye bağırarak karanlık sularda kardeşini aradığını söylüyordu. Annesi yedi yıl boyunca pencere kenarından kalkmadı. Kızının geri dönmesini bekledi. “Hepimiz hastalandık,” diyordu Seyyal Taner yıllar sonra yaptığı bu açıklamalarında. “Hala da sağlıklı değiliz. Kardeşimin bir mezarı bile yok.”

5 UÇAĞIN 5’İ DE DÜŞTÜ
Bursa uçağı, havacılık tarihinde az görülen bir kara talih silsilesinin halkalarından biriydi aslında. THY 1973 yılında Hollanda’dan beş F-28 almıştı ve bu uçakları “Bursa, Van, Sivas, Samsun, Trabzon” olarak isimlendirmişti. Van, 1974 yılında İzmir’de düştü. Bursa, 1975’te Marmara’ya gömüldü. 1979’a gelindiğinde Trabzon Ankara’da kaza geçirdi. Bunun üzerine THY kalan iki uçağı da elinden çıkardı lakin “uğursuzluk” sürüyordu: Sivas isimli uçak 1989’da Kanada’da, Samsun isimli uçak ise 1994’te İran’da düştü. Beş uçağın beşinin akıbeti de kaza oldu.