Türk fotoğraf sanatının önde gelen isimlerinin imzalarını taşıyan geçersiz tabloların, yurt dışında üretilerek Türkiye’de satışa sunulduğu argümanı sanat dünyasında önemli kaygı yarattı. Türkiye gazetesi muharriri Murat Öztekin’in köşe yazısında aktardığı bilgilere nazaran, bilhassa ABD ve Avrupa merkezli kimi müzayede meskenleri üzerinden piyasaya giren bu eserler, koleksiyonerleri büyük bir riskle karşı karşıya bırakıyor.

SAHTE ESERLER YURT DIŞINDAN GELİYOR

Türkiye’de uzun yıllardır birtakım ünlü ressamların yapıtlarının sahtelerinin sirkülasyonda olduğuna dair söylentiler bulunuyordu. Lakin son devirde ABD, Almanya ve Fransa üzere ülkelerdeki müzayedelerde Türk ressamların imzasını taşıyan düzmece tabloların sayısında dikkat cazip bir artış yaşanıyor. Uzmanlara nazaran, internet üzerinden ve eksper onayı olmadan yapılan satışlar bu riski daha da büyütüyor.

ABD VE ALMANYA İÇİN UYARI

Eksper ve restoratör Bayram Aykırı, düzmece yapıtların ağırlaştığı ülkelere dikkat çekerek, Almanya ve ABD’deki birtakım müzayede meskenlerinin emniyetli olmadığını belirtiyor. Karşit’e nazaran Fransa’nın taşra bölgelerinden çıkan kimi yapıtlarda de sahtecilik sık görülüyor.

HANGİ RESSAMLAR HEDEFTE

Uzmanlar, bilhassa çağdaş ve soyut yapıtların daha kolay kopyalanabilmesi nedeniyle bu alanda sahteciliğin yaygınlaştığını vurguluyor. Bayram Aksi, Mübin Orhon ve Fahrelnissa Zeid’in yapıtlarının sahtelerinin piyasada sıkça görüldüğünü belirtiyor. Fikret Muallâ, Selim Turan ve Nejad İhtilal üzere isimler de sahtecilerin maksat aldığı sanatkarlar ortasında yer alıyor.

KOLEKSİYONERLER NEDEN KANDIRILIYOR

Bazı koleksiyonerlerin, Avrupa’daki müzayede kataloglarında Türk ressamların yapıtlarını görünce eksper görüşü almadan satın alma yoluna gittiği söz ediliyor. Uzmanlara nazaran piyasa bedelinin çok altında satılan eserler sahtecilik ihtimalini önemli halde artırıyor.

PANDEMİ SONRASI SAHTECİLİK ARTTI

Sanat danışmanı Dr. Zafer Özdem, pandemiden sonra sanat piyasasına yeni yatırımcıların girmesiyle birlikte geçersiz eser sayısının yükseldiğini söylüyor. Özdem’e nazaran, Batı’da satılan geçersiz Türk yapıtlarının değerli bir kısmı, Türkiye’deki piyasayı uygun bilen yurt dışında yaşayan bireyler tarafından üretiliyor.

SAHTE TABLO NASIL ANLAŞILIYOR

Bir yapıtın düzmece olup olmadığını anlamanın önemli bir uzmanlık gerektirdiğini belirten eksperler; üslup, gereç ve dönemsellik tahlillerinin büyük değer taşıdığını vurguluyor. Kullanıldığı tez edilen periyotla uyuşmayan gereçler, sahteciliği ele veren en değerli ipuçları ortasında yer alıyor.