CHP Ulusal Savunma Siyasetlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Türk bahriyesinin simge yapılarından biri olan Divanhane Binası’nın geleceğine ait dikkat çeken bir açıklama yaptı.

Bağcıoğlu, tarihi yapının özgün kimliği korunarak “denizcilik tarihi müzesi ve kültür merkezi” olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini vurgularken, aksi uygulamaların denizcilik mirasına ziyan verebileceğini söz etti.

Bağcıoğlu’nun mevzuya ait açıklamasının tamamı ise şöyle:

“TÜRK BAHRİYESİNE TARİHTEN GELEN BİR MİRAS: DİVANHANE

İstanbul’un Kasımpaşa semtinde yer alan Divanhane Binası, sadece mimari bir yapı değil; yüzyıllar boyunca Osmanlı Bahriyesi’nin kurumsal hafızasını taşıyan, denizcilik geleneğinin yere yansıdığı istisnai alanlardan biridir. Cezayirli Gazi Hasan Paşa ve onun devrinde şekillenen Bahriye teşkilatının izleri, bu yapıyı sıradan bir tarihî eser olmaktan çıkararak kolektif hafızanın asli ögelerinden biri hâline getirmektedir.

Bu nedenle Divanhane’nin, içinde bulunduğu tarihi bağlam korunarak tam bir yıl evvel teklif ettiğimiz halde “denizcilik tarihi müzesi ve kültür merkezi” fonksiyonuyla yaşatılması; başta Cezayirli Gazi Hasan Paşa olmak üzere tüm leventlerin anısına gösterilebilecek en manalı hürmet biçimidir.

Bu türlü bir tercih, geçmişi sırf koruma etmekle kalmayacak; birebir vakitte İstanbul’un denizle kurduğu kadim münasebetin gelecek nesillere aktarılmasına da katkı sağlayacaktır.

Buna karşılık, son yıllarda Haliç etrafında gözlemlenen birtakım uygulamalar, tarihî hassasiyetin her vakit gözetilmediğini düşündürmektedir. Bu bahiste tam bir yıl evvel yaptığımız ikaz ve tekliflerin dikkate alınmaması, Bahriye’ye gönül verenleri derinden yaralamaktadır.

Dünyanın en eski tersanelerinin yer aldığı bu bölgede, doku ile ahengi tartışmalı kimi yapılaşma ve işlevlendirme tercihleri öne çıkmaktadır. Bilhassa tarihi etrafta otel üzere ağır ticari kullanımların yer alması ya da bu alanların noter, idari üniteler yahut bağlamla bağı zayıf farklı kurumsal fonksiyonlara tahsis edilmesi, yeterli niyetli olsa dahi, yer ile tarih ortasındaki mana bağını zedeleme riski taşımaktadır.

Bahriye tarihinin merkezinde yer alan bir yapının, kendi özgün hafızasından koparılarak farklı bir sembolik fonksiyona — örneğin müze yahut gibisi kullanımlara — yönlendirilmesi, denizcilik mirasının geri planda kalmasına yol açabilecek bir tercih olarak kıymetlendirilebilir. Bu cins fonksiyonlar için, tarihi yükü daha sonlu ve çok daha uygun yerler bulmak mümkündür.

Bu çerçevede, tartışmanın yerin taşıdığı tarihi mana üzerinden yürütülmesi daha sağlıklı olacaktır. Divanhane ve etrafı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan devlet sürekliliğinin denizcilik boyutunu temsil eden ender alanlardan biridir. Bu hafızayı korumak, rastgele bir terslik değil; tarih şuuru, kültürel sorumluluk ve kurumsal devamlılık anlayışının doğal bir sonucudur.

Sonuç olarak, İstanbul’un fethinden itibaren Divanhane; Bahriye Nezareti ve son olarak Kuzey Deniz Saha Komutanlığı olarak kullanılmış, tarih boyunca Osmanlı Donanması ile Türkiye Cumhuriyeti Donanması’nın yönetildiği bir merkez olmuştur. Bu birikmiş denizcilik mirasının, bağlamından koparılmadan ve asli manası korunarak yaşatılması, bugün alınabilecek en sağduyulu ve kalıcı tercihlerden biridir.

Şahsî ya da dönemsel anılar için yeni yerler her vakit inşa edilebilir; lakin tarihi doku zedelendiğinde, bu kaybın telafisi mümkün değildir.”