İran’da ambulans yakan rejim muhalifleri Şahname ile uyarıldı

İran’da ekonomik dertlerle başlayıp binlerce kişinin katıldığı ve vakitle rejim aksisi şovlara dönüşen protestolar sürerken, birçok kentte idare yanlısı “destek” mitingleri düzenlendi.

İran devlet televizyonuna nazaran, başta Tahran olmak üzere Meşhed, İsfahan, Şiraz, Erak, Reşt, Hamedan, Kum, Bircend, Kirman, Ahvaz, Abadan, Urumiye ve Zahedan üzere kıymetli kentlerde on binlerce kişi “destek gösterileri”ne katıldı. Devlet televizyonunda canlı yayımlanan şovlarda, ABD ve İsrail aleyhine sloganlar atıldı.

Başkent Tahran’da Enghelab Meydanı’na hakikat yürüyüşe geçen ve İran dini lideri Ali Hamaney’in posteri ve İran bayrakları taşıyan rejim yanlıları “Amerika’ya ölüm!” ve “İsrail’e ölüm!” sloganları attı.

KİMLER KATILDI

Tahran’daki şovlara birçok İranlı yetkili de katıldı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, başkentteki harekette yapığı konuşmada, İran’ın ABD ve İsrail’e karşı “ekonomik, ruhsal, terör ve askeri” uğraş yürüttüğünü tabir etti. Kalibaf, İran halkının “düşmanın” amaçlarına ulaşmasına müsaade etmeyeceğini kaydetti.

Gösteriler, 11 Ocak’ta İran idaresinin halkı sokağa çıkmaya davet üzerine yapıldı. Ayrıyeten, ABD ve İsrail’e karşı “ulusal direnişte hayatını kaybedenler” anısına üç günlük ulusal yas ilan edildi.

İRAN DEVLETİNDEN “ŞAHNAME”Lİ GÖNDERME

İran devleti, göstericilerin yaktığı itfaiye araçlarını sergiledi. Araçların yanındaki pankartta “Eğer Siyavuş isen bu ateşten yalnız geç” demek olan Farsça, “Mesl i Siyavuş tenha begozar in ateş” yazısı dikkati çekti.

İran devleti, protestocuları Şahname’ye (Şehname) gönderme yaparak protestocuları uyardı. Cümlenin alt metni şu: “Eğer haklıysan ve doğruysan emperyalizmin ve Siyonizmin maşası olma. Kendini kullandırma. Meselelerimizi kendi ortamızda çözebiliriz.”

“SİYAVUŞ” DESTANI

“Siyavuş” destanı Şahname’de şöyle geçiyor:

“Prens Siyavuş, Şahname’de hükümdar Keykavus’un oğludur. Sudabe, gönlünü Siyavuş’a kaptırır fakat Siyavuş Sudabe’nin bu dileğine karşılık vermez. Bunun üzerine Sudabe, babası Keykavus’un huzurunda Siyavuş’u kendisine göz koymakla ve iffetsizlikle suçlayarak iftira atar. Gelenek mucibince Siyavuş, babasının ve saraylıların gözü önünde at üzerinde yalnız ve bir başına şiddetli bir ateşin içinden geçerek masumiyetini ispatlar. Siyavuş’u ateş yakmaz zira temizdir ve dürüsttür.”

Yakılan araçların itfaiye olması ise göndermeyi manidar kılıyor.

İRAN’DAN ABD’YE YEŞİL IŞIK

İran devlet televizyonuna göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ülkesinin hiçbir vakit müzakereleri terk eden taraf olmadığını belirterek, “Biz her vakit karşılıklı çıkar ve karşılıklı hürmet çerçevesinde yürütülen müzakere unsurlarına bağlı olduk. Erakçi ile ABD Özel Temsilcisi ortasındaki bağlantı kanalı açık. Ne vakit gereksinim olsa bildiriler bu yolla irtibat halindedir” tabirlerini kullandı.

İran’daki şiddet olaylarında ABD ve İsrail’in rolü olduğuna dair açık ispatlar bulunduğuna dikkati çeken Bekayi, “Bunları basın yayın organlarında da görüyorsunuz. ABD’nin müdahaleci tavrı ile Siyonist İsrail’in temel gayesi İran’da karışıklık çıkararak inançsız bir ortam oluşturmaktı” diye konuştu.

Bekayi, askeri olarak geçmiş periyoda göre daha hazırlıklı olduklarını ve her vakit “gözlerinin açık olması gereken bir coğrafyada” yer aldıklarını söyledi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise ülkesinin savaşa da karşılıklı hürmet çerçevesinde müzakerelere de hazır olduğunu söyledi.

NETANYAHU DURUMA UYANDI

İran’daki rejim aykırısı protestoların ardından, İran’ın devrik lideri Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu İstek Pehlevi, ABD’nin İran’a askeri müdahalede bulunması için her gün davet yaparken, bu durumun aksi teptiğini sezen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan “akıllıca” bir atak geldi.

İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine nazaran, İran’daki gelişmeleri yakından takip ettiklerini duyuran Netanyahu, kabine üyelerine “İran’a tekrar ataklar düzenlemeleri ihtimaline ait basına demeç vermemeleri ve paylaşım yapmamaları” ikazında bulundu.

Tel Aviv idaresinin İran’da şiddet olaylarına dönüşen protestoları izlemeye ve durum değerlendirmesi yapmaya devam ettiği kaydedilen haberde, Netanyahu hükümetinin, olayların “İran idaresinin istikrarının bozulmasında bir dönüm noktasına yaklaştığı” değerlendirmesinde bulunduğu da aktarıldı.

İSRAİLLİ BAKANIN PROVOKATİF ÇAĞRILARI

Netanyahu’nun kabine üyelerini sessiz kalmaları tarafındaki ihtarlarına rağmen, sık sık İran’da rejim değişikliği davetleri yapan İsrail İnovasyon, Bilim ve Teknoloji Bakanı Gila Gamliel, X hesabından ABD Lideri Donald Trump’ın İran’daki protestolara ait açıklamalarını paylaştı.

ABD Başkanı Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “İran tahminen de hiç olmadığı kadar özgürlüğü arıyor. ABD yardım etmeye hazır.” tabirlerini kullandı.

İsrailli Bakan Gamliel, devrik İran Şahı’nın sürgündeki oğlu İstek Pehlevi ile yakın ilgi içinde olduğu biliniyor. Pehlevi ile Gamliel, geçen yıl sonunda ve bu ayda, üç kere bir ortaya geldi.

Pehlevi, Gamliel’in daveti üzerine 2023’te Yahudi Soykırımı (Holokost) anma aktiflikleri kapsamında da İsrail’i ziyaret etti.

İRAN’DAKİ GÖSTERİLER

İran’da 28 Aralık 2025’te ülkedeki mahallî para ünitesinin döviz karşısındaki yüksek bedel kaybı ve ekonomik problemler nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ait İran makamlarından resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 11 Ocak’ta (gösterilerin 15. gününde) yayımladığı raporda, 37’si emniyet vazifelisi ve biri savcı, 8’i çocuk (18 yaş altı) olmak üzere 544 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 681 kişinin de gözaltına alındığını öne sürdü.